DRI provjerava put do evropskog novca: Do kraja 2026. rezultati...

Cilj revizije je ocjena funkcionisanja sistema upravljanja Reformskom agendom: Radulović, Foto: BORIS PEJOVIC

Državna revizorska institucija (DRI) provjerava da li je Crna Gora uspostavila efikasan sistem za sprovođenje Reformske agende od 2024. do 2027. i da li državne institucije na vrijeme ispunjavaju obaveze od kojih zavisi korišćenje 383,5 miliona eura finansijske podrške Evropske unije i da li o postignutim rezultatima pouzdano izvještavaju Evropsku komisiju.

Senator DRI Branislav Radulović kazao je “Vijestima” da ta institucija, u skladu sa Godišnjim planom revizija za 2026, sprovodi reviziju uspjeha “Efikasnost sprovođenja mjera iz Reformske agende Crne Gore od 2024. do 2027. u okviru Instrumenta EU za reforme i rast”, čiji se rezultati očekuju krajem ove godine.

Revizori, precizirao je Radulović, posebno ispituju da li su odgovornosti državnih institucija jasno definisane, poštuju li se rokovi za sprovođenje reformi, kako nadležni reaguju na kašnjenja i jesu li dokazi koji se dostavljaju Briselu potpuni, pouzdani i provjerljivi.

“Reformska agenda Crne Gore predstavlja okvir za sprovođenje reformi povezanih sa procesom evropskih integracija i korišćenjem sredstava iz Instrumenta EU za reforme i rast, pri čemu pravovremena realizacija definisanih reformskih koraka, njihovo adekvatno praćenje i dokazivanje predstavljaju osnov za izvještavanje Evropske komisije i ostvarivanje prava na finansijsku podršku”, navodi Radulović.

Reformska agenda, koju je Evropska komisija odobrila u oktobru 2024, predviđa da Crna Gora kroz Instrument EU za reforme i rast Zapadnog Balkana može koristiti ukupno 383,5 miliona eura, od čega je 110 miliona bespovratna podrška, a 273,5 miliona eura su povoljni krediti. Isplate su uslovljene ispunjavanjem dogovorenih reformskih koraka.

Radulović objašnjava da je predmet revizije sistem upravljanja Reformskom agendom, u dijelu koji se odnosi na sprovođenje reformskih koraka i izvještavanje o njihovoj realizaciji prema Evropskoj komisiji.

On precizira i da je centralno revizorsko pitanje da li je uspostavljen i primjenjivan sistem upravljanja Reformskom agendom Crne Gore 2024-2027. koji obezbjeđuje pravovremeno, pouzdano i dokazivo sprovođenje i izvještavanje o realizaciji reformskih koraka, u skladu sa zahtjevima Evropske komisije.

“U okviru predmetne revizije uspjeha posebno se ispituje da li su odgovornosti i rokovi jasno definisani, da li nadležne institucije blagovremeno prate realizaciju preuzetih obaveza i reaguju u slučaju kašnjenja ili drugih odstupanja, kao i da li su podaci i dokazi na kojima se zasniva izvještavanje potpuni, pouzdani, provjerljivi i odgovarajući za potvrđivanje realizacije reformskih koraka”, istakao je Radulović.

Naglašava i da kontrola neće obuhvatiti pojedinačnu provjeru svih reformskih mjera, već će se na osnovu odabranog uzorka i drugih revizorskih dokaza ocjenjivati funkcionisanje sistema upravljanja Reformskom agendom, a revizija obuhvata odabrane reformske korake čiji su rokovi za realizaciju bili decembar 2024, jun i decembar 2025. godine.

“Za mjere obuhvaćene uzorkom sagledava se cjelokupan proces njihove realizacije, praćenja i izvještavanja u navedenim izvještajnim ciklusima, radi ocjene funkcionisanja sistema upravljanja Reformskom agendom”, kaže Radulović i ističe da će revizori analizirati i da li su nacionalni izvještaji usklađeni sa zahtjevima EK, na koji način se dokumentuju ostvareni rezultati i kako postupaju nadležne institucije kada realizacija reformskih obaveza kasni ili kada Brisel zahtijeva dodatne dokaze o njihovoj ispunjenosti.

“Pri tome, predmet revizije nije preispitivanje niti ocjenjivanje odluka EK o ispunjenosti pojedinačnih reformskih koraka, već je fokus DRI na funkcionisanju sistema na nacionalnom nivou - da li su institucije Crne Gore uspostavile i primjenjivale odgovarajuće mehanizme za pravovremenu realizaciju reformskih obaveza, njihovo praćenje i kontrolu, kao i za dostavljanje pouzdanih, potpunih i dokazivih informacija Evropskoj komisiji”, objašnjava senator DRI.

Radulović je kazao i da je dosadašnji rad na reviziji predstavljen 16. oktobra 2026. u Parizu, na sastanku mreže vrhovnih revizorskih institucija država kandidata i potencijalnih kandidata za članstvo u Evropskoj uniji.

Ministarka evropskih poslova Maida Gorčević kazala je u julu da Crna Gora iz Plana rasta EU u oktobru očekuje još 97,3 miliona eura, na osnovu ispunjenosti obaveza iz Reformske agende.

“Do sada je Crna Gora povukla 89,3 miliona eura, od čega 41,54 miliona kroz direktnu budžetsku podršku, a 47,75 miliona za infrastrukturne projekte u oblasti energetike, obrazovanja i digitalizacije. Reformska agenda za nas predstavlja model, ne samo kroz koji Crna Gora dobija evropska sredstva, nego koji priprema naše institucije, reforme i ide ruku pod ruku sa pregovaračkim procesom i procesom zatvaranja pregovaračkih poglavlja”, rekla je Gorčević tada.