Nastavlja se zloupotreba Tomovog zavjeta: Dio porodice Luketić...

Dio nekadašnje imovine Luketića u Budvi, Foto: Vuk Lajović

Uprkos sudskom procesu koji vodi dio nasljednika Toma Luketića zbog neovlašćenog korišćenja i zloupotrebe imena i djela tog najvećeg budvanskog dobrotvora i njegove supruge Stane, Opština Budva, odnosno njen Sekretarijat za društvene djelatnosti i ove godine raspisao je konkurs za dodjelu nagrade “Tomo i Stanica Luketić” za studijsku 2026/27. godinu

Osnivač Fondacije, sin čuvenog vajara Stevana Luketića, dr Stefan Luketić za “Vijesti” kaže da je Opština to učinila bez saglasnosti Fondacije “Zaklada Toma Mirova Luketića i njegove žene Stane za obrazovanje djece iz Paštrovića i Budve, Sveti Stefan”.

Pozivajući se na skupštinsku odluku o stipendiranju i nagrađivanju studenata i učenika, kako se navodi u konkursu, nagrada se dodjeljuje jednom godišnje i jednokratno.

Stefan Luketić, koji živi i radi u Americi, za “Vijesti” podsjeća da je u toku sudski postupak u Osnovnom sudu u Kotoru gdje su tužioci NVO Fondacija “Zaklada Toma Mirova Luketića i njegove žene Stane za obrazovanje djece iz Budve i Paštrovića, Sveti Stefan”, kao i on lično i njegova majka Eleonora Luketić.

“Tužena je Opština Budva zbog zabrane neovlašćene upotrebe imena pretka i porodičnog imena, kao i imena Fondacije. Tužba je podnijeta 2024. godine i postupak je u toku. Tomo Luketić se kao i mnogi iz naše porodice, uključujući mene, bavio biznisom u Americi. Stekao je kapital u industriji pomorandži u kojoj je bio jedan od vodećih biznismena u Meksiku. Vratio se sa povećim kapitalom u Budvu i pred kraj života ostavio oko 40 hiljada kvadrata zemlje od Staroga grada do brda Spas, kao i svoju ogromnu kuću, nadomak Starog grada, u legat za obrazovanje djece iz Budve i Paštrovića, gdje bi članovi porodice Luketić imali prednost. Napominjem da je Miroslav Luketić doktorirao istoriju u Pragu, ja sam doktorirao fiziku u SAD i ni dinara nismo za školovanje primili niti od Tomovog kapitala niti od bilo koje institucije u Crnoj Gori”, naglasio je Luketić.

Prema njegovim riječima, prste u sabotiranju legata odnosno Zaklade Toma Luketića imala je i država i obrazovne institucije.

“Svakako i crkva, čiji su predstavnici bili najzastupljeniji u smislu da se odlagalo osnivanje “Zaklade”, sve do momenta kada smo Miro Luketić i ja decenijama kasnije osnovali je kao nevladinu organizaciju. Namjernim nedejstvovanjem sva zemlja i kuća Toma Luketića ostali su neprivedeni namjeni, a “Zaklada Toma Luketića” egzistirala je ne samo kao mrtvo slovo na papiru u smislu funkcionalnosti, nego mnogo bitnije, kao pravno lice na koju je upisana sva ta zemlja sudskom odlukom nakon smrti Toma Luketića u držvanim knjigama. Uprkos komunističko/socijalističkom uređenju tadašnje SFR Jugoslavije, ova vrlo kapitalistička ideja i pravno lice bili su 100 odsto uvaženi i ispoštovani i, naglašavam još jednom, sve zemljište je u katastru uneseno za vlasnika “Zaklada Toma Mirova Luketića”. Još neočekivaniji je ishod što do kraja komunističko/socijalističkog uređenja države taj upis nije skrnavljen”, naglasio je Luketić.

Međutim, kako ističe Luketić, dolaskom novih “demokratskih” snaga koje su obećavale zaštitu privatnog vlasništva i tržišne ekonomije, u prvoj godini nakon ekonomskih promjena 1991. Opština Budva jednim jedinim birokratskim potezom izvršava krađu zemljišta mijenjajući upis vlasnika u katastru sa “Zaklada Toma Mirova Luketića” na “Opština Budva”.

“I prema zakonima Crne Gore i međunarodnom pravu, radi se o čistoj elementarnoj krađi vrlo jasno definisanoj krivičnim zakonom. Posljednja faza pokušaja “legalizacije” ove krađe zemljišta koja je sada u toku, jeste to što je svih 40 hiljada kvadratnih metara zemljišta Opština Budva otuđila i podijelila privatnim licima po političkoj i rođačkoj liniji, a od nedavno i krupnijim građevinskim investitorima po istoj osnovia, a onda se ista ta Opština onda odlučuje da nakon što je pokrala zemljište, odradi i krađu identiteta, odnosno da se lažno predstavi kao zakonski predstavnik i Toma Luketića i “Zaklade Toma Mirova Luketića”, dajući nagradu istog imena”, istakao je Luketić.

On je podsjetio da testament Toma Luketića, koji je sud uvažio, određuje i ko je vlasnik zemljišta i njegove kuće i kako će se tim zemljištem i zaradom raspolagati, do čega do danas nije došlo.

“Opština Budva nema pravo da se prikazuje kao “Zaklada Toma Mirova Luketića”, o čemu je sud dao vrlo jasno mišljenje sprovođenjem testamenta, a nema ni pravo da se koristi imenom našeg pretka, naše porodice, niti imena od strane i bivše i sadašnje države uvaženog i neosporavanog pravnog lica. Dakle Država Crna Gora niti njena pravna prethodnica SFRJ nisu nikada de jure osporavali vlasništvo nad Tomovom zemljom niti su osporavali pomenuta pravna lica koja su uredno zavedena kod tadašnjih državnih i sadašnjih nevladinih organizacija, ali je de fakto otuđenje 100 odsto nasljedne mase Tomove imovine ostalo do danas nesankcionisano”, kazao je Luketić.

Naglašava da ovakvo postupanje nije u skladu sa aspiracijama Crne Gore da se približi Evropskoj uniji.

“Nigdje drugdje u Evropi ovakva krađa zemljišta ne bi bila tolerisana. Tomo Luketić je sigurno lokalno u Budvi i Paštrovićima najveći dobrotvorni donator u posljednjih nekoliko vjekova, a moguće i u Crnoj Gori, i ovakvim postupanjem Opština de fakto lišava narod Crne Gore, a pogotovo primorja svih eventualnih budućih dobrotvornih donacija ovakvog razmjera. Jer će malo ko, ko barata takvom količinom kapitala, biti toliko naivan da ostavi svoju imovinu za neku školu ili bolnicu ili slično kao dobrotvornu donaciju, znajući kako je prošao Tomo Luketić i njegov kapital. Ukoliko se ova nepravda, odnosno preciznije krađa, ne sankcioniše, ostaje jasna javno izrečena poruka: dajte donaciju unutar Crne Gore za dobrotvorne svrhe i budite sigurni da će vaš kapital u potpunosti pokrasti lokalne birokrate, a država se o to oglušiti”, zaključio je Luketić.