Kada sledeći put budete putovali u Budimpeštu, odvojite malo vremena i za posetu malom mađarskom gradiću Vacu, smeštenom na obali Dunava, nedaleko od prestonice.
Vac je istorijski grad u centralnom delu Mađarske, u Peštanskoj županiji, sa oko 33.000 stanovnika. Nalazi se na obali Dunava, u okviru poznate oblasti Dunavska krivina, na svega 34 kilometra severno od Budimpešte.
Ovaj šarmantni gradić poznat je po baroknoj arhitekturi, starim crkvama i slikovitom glavnom trgu, ali krije i jednu neobičnu priču koja ga je proslavila širom sveta. Ispod njegovih ulica, gotovo dva veka, krila se tajna koja je otkrivena sasvim slučajno.
Shutterstock/Botond Horvath
Vac je miran gradić na obali Dunava, nedaleko od Budimpešte, koji posetioce privlači svojom arhitekturom, baroknim zgradama, crkvama i slikovitim gradskim trgom. Ipak, ispod njegovih ulica krila se priča koja mu je donela međunarodnu pažnju.
Zazidana kripta
Tokom obnove dominikanske crkve 1994. godine otkrivena je kripta koja je gotovo dva veka bila zazidana. U njoj su pronađena 262 kovčega sa posmrtnim ostacima ljudi koji su živeli između 18. i početka 19. veka. Zahvaljujući posebnim uslovima u kripti, njihova tela su se prirodno mumificirala.
Shutterstock/Darya_1207
Ovo neobično otkriće predstavlja jedno od najzanimljivijih poglavlja lokalne istorije. Oslikani i pažljivo ukrašeni kovčezi pronađeni su uglavnom u dobrom stanju. Posmrtni ostaci pripadali su ljudima različite životne dobi i društvenog položaja. Među njima su bili muškarci, žene i deca, zanatlije, monasi, sveštenici, vojni oficiri i gradski službenici.
Upravo ta raznolikost daje otkriću veliku istorijsku vrednost. Ono ne pruža uvid samo u život pojedinaca ili određene društvene grupe, već otvara prozor u svakodnevni život stanovnika jednog srednjoevropskog grada pre više od dva veka.
Shutterstock/Darya_1207
Posebno su značajni natpisi na kovčezima, zahvaljujući kojima su istraživači uspeli da identifikuju deo sahranjenih osoba. Predmeti pronađeni uz tela, poput krstova, brojanica i medaljona, kao i oslikani kovčezi, svedoče o verskim običajima i odnosu prema smrti u tadašnjoj zajednici.
Shutterstock/Kurka Geza Corey
Posmrtni ostaci stanovnika Vaca danas se čuvaju u antropološkoj zbirci Mađarskog prirodnjačkog muzeja, dok se deo priče o ovom otkriću i lokalnoj istoriji može upoznati kroz muzejske postavke u samom gradu.
U okviru izložbe Memento Mori, u muzeju Tragor Ignac u Vacu, smeštenom u podrumu istorijske zgrade na glavnom gradskom trgu, posetioci mogu da vide oslikane kovčege, predmete pronađene u kripti i rekonstrukcije koje približavaju pogrebne običaje s kraja 18. i početka 19. veka.
Izložba donosi i priče o pojedinim identifikovanim stanovnicima grada, povezujući istorijske podatke sa konkretnim ljudskim sudbinama. Naziv "Memento Mori", što na latinskom znači "Seti se da ćeš umreti", podseća nas da iza svakog istorijskog nalaza stoji stvarni život, sa porodicom, svakodnevnim obavezama, verovanjima i nadama.
Shutterstock/Kurka Geza Corey
Ako putujete u Budimpeštu, Vac je odlična ideja za jednodnevni izlet – mesto u kojem se šarm malog dunavskog grada susreće sa jednom od najneobičnijih istorijskih priča u Mađarskoj.