Arianne Joyce B. Romaguera
El Pardo, Boljoon, Cebu
Alas syete na sa kagabhion sa dihang naabot ko sa terminal sa bus. Apan hangtod na lamang na alas dose ang takna, apan wala pa gihapon napanaw ang daw usa ka batalyong linya sa mga mulokatay pa og tiket.
“Lingkodi lang ninyo Ma’am, Sir..”
“Paraaa...paraaa.. lugar lang Kuya”
“Beeepep! Broom! Broom!”
Mga nagkaguliyang nga kasikas ang mipukaw sa akong pagkatagpilaw. Miaksyon na pud og hilab ang akong tiyan.
“Uy hala alas singko na man diay!” sulti nako sa akong kaugalingon dayon midungaw sa akong relo ug samtang gibitad ang akong mga mata sa gamayng lungag sa bintana nga gilutsan sa bugnawang dan-ag sa kahayag gikan sa nagsubang pa nga haring adlaw.
Pila na ka oras ang milabay ug ania lang gihapon ko naglingkod sa ikatulong linya sa lingkoranan kon gikan magtubang sa drayber.
“PARAAA! LUGAR LANG KUYA!” kusog nga tingog nga milanog sulod sa bus.
Dayon... “Skreeeet...” tingog sa ‘brake’ nga kalit gitumban sa drayber sama ka hait sa sanggot nga pangagan og sulab nga gibaid ni Papa ngadto sa karaang bairan.
“Ahhhh BIG...biG...TubiG mo dihaaa...”
“Ampao, Banana Chips...”
“Bukarilyos, Buko Pie...”
“Ohh diay Charon..Charonnn mo diha...”
Laing hugna sa nanagsibag nga kasikas nga mipukaw sa mga gidukang mga pasahero sulod sa bus dungan nga misutoy pagpadalagan ang drayer.
“Duha ka Ampao akoa Kuya...”
“Akong bayad unya ouh, salamat...”
“Palihug nya kos akong sukli, Nong...”
Misulay pud uroy ko paghiram sa akong gamayng puntil basig duna pa koy nasobra nga sentabos.
Gipaningot na lang intawon kog kinuot, wala man lagi mahidungtol ang akong kamot sa akong gipangita. Ug diha diha misantop sa akong hunahuna nga tua man diay sa akong bag nahimutang ang akong puntil nga giseguro ko gyud pagtago ilalom sa akong gilingkoran.
Ug tungod sa kaguot sa lugar nga akong nahimutangan nakahunahuna ko nga dili na lang siguro ko mopalit, lisod na pud ang pagbitad sa akong bag ug usa pa wala na puy kaseguradohan kon duna pa ba gyud koy nasalin didto sa akong puntil kay igo-igo ra gyud ang akong sapi alang sa akong pagpauli.
”Ampao, Chicaron ka diha Day... Tulo Sengkuwenta nalang, Day...” mapahiyumong panghagad sa tindera nga miatubang ngari kanako.
Saksi ang duha ko ka mga mata sa kakapoy ug sakripisyo ni Manang nga tindera og sitsaron. Sama ra pud gud sa matag Inahan nga buhaton ang tanan para sa iyang pamilya labina ang iyang mga anak.
Ug diha-diha misantop sa akong panundoman...
”Ate, ayaw baya kalimot pagdalag lami inig uli nimo kanang Ampao ug Sitsaron” matod pa ni Dodong...
”Lami man gyud kaayo nang sitsaron sa Carcar labinag ituslob sa puting suka sa tuba” dugang sumbingay ni Papa.
Pulo na katuig na ang milabay, sukad nga migikan ko sa among balay. Mao pay pagsugod sa elementarya sa among kinamanghoran. Si Mama tua pa nagpuwesto sa iyang mga tinda nga prutas ug lagutmon ilalom sa manggahan didto sa karaang merkado. Tua pud nagtuyok ang kalibotan ni Papa sa iyang baol ug mga sanggutan. Duha ka tuig na ang milabay sa dihang nakadawat ko og balita nga mipanaw na sa laing kalibotan si Manoy Boy ang suod nga amigo ni Papa nga igsuon sa akong Mama. Ug tuod wala pa gihapon napanas sa akong panundoman nga matag buntag mohapit usa siya sa among payag dayong mutungab usa’g tuba nga medyabol paingon siya muhatod ni Manay Meling paingon sa iyang gitrabahoan isip kasyera didto sa ‘bakery’ nga tua sa kasikbit nga barangay sakay sa ilang karaang bao-bao.
“Day, okay ra ka? Wala ka may pupamilok gud,” pamukaw nga pangutana ni Manang nga tindera og sitsaron.
“Balig pila man imoha?” dugang pa niya.
Wala ko makabantay nga milabay na diay ang pila ka segundo samtang ako naghinuktok nag tan-aw sa iyang baligya nga sitsaron.
“Ahhh, ay ouh Manang,” akong dakong tubag ug naulaw ko sa makadiyot.
“Balig Sengkuwenta lang akoa Manang...” dugang kong tubag.
Salamat sa Diyos kay duna pa diay nasalin nga Sengkuwenta pesos sa akong puntil.
“Dia ra Day, salamat kaayo” sulti ni Manang dayong mihunong na ang bus ug nanganaog na sila kauban ang ubang tindera ug wala na man lang gani ko makapasalamat kang Manang.
Kalit mituyok ang akong panan-aw ug miaksyon na pud og hilab ang akong tiyan. Maayo gani kay nakaloklok ko ug ‘Betit’ sa akong bulsa.
Dayon midagayday ang kahalang gikan sa akong ilong paingon sa nagkutoy kong tiyan.
“Walay munaog sa simbahan?” pangutana ni Kuya kondoktor nga milanog sulod sa bus dayong gitubag sa hait nga “skreet” gikan sa wala damha nga pag-brake sa drayber.
“Walay buot!....”
”P*ste!...” pamalikas sa gikulbaan ug naratol nga drayber.
“BEEP BEEP BEEEP!”
”TABANGGG! TABANGGG!...”
”Pagtawag mog ambulansya!...” mga kasikas ug syagit gikan sa taliwala sa karsada ang kalit nga mitabon sa mga bagulbol ug pamalikas sa drayber.
Misulay pud ko'g dungaw sa bintana tungod sa akong gilingkoran. (SUMPAYAN PA)