Usa ka lalakeng estudyante sa Grade 1 malipayon nga niasoy ngadto sa iyang mama. Matod niya, “Ma, gitudloan na mi sa among maestra sa pagsuwat.” Ingon sa inahan, “Unsay inyong gisuwat, Dong?” Tubag sa anak, “Wa pa ko kahibawo, Ma. Wa pa man mi tudloi sa pagbasa.”
Sa usa ka esena sa drama sa radio, ang anak nga nag-eskuwela sa siyudad nagpadala og suwat ngadto sa iyang amahan. Giablihan sa amahan ang suwat, apan nihilak siya ug niingon, “Dili, dili.” Nisagbat ang asawa, “Nganong nihilak ka?” Amahan, “Dili, dili. Dili ko kamaong mobasa.”
Gihimong kataw-anan ang mga dili makamaong mobasa. Apan dili kataw-anan ang gibutyag sa Second Congressional Commission on Education (Edcom 2). Sumala niini, moabot sa 31,600 ka mga tinun-an sa Grade 1 hangtod Grade 3 sa Lalawigan sa Sugbo maglisod sa pagbasa sa paghuman School Year 2025-2026.
Gipresentar ni Edcom 2 Executive Director Dr. Karol Mark R. Yee ang maong mga numero niadtong Huwebes, Oktubre 1, 2026, atol sa Early Childhood Care and Development Convergence 2026 sa Ramon Aboitiz Foundation Inc. (Rafi) sa Sugbo.
Gikan kini sa Comprehensive Rapid Literacy Assessment (CRLA) sa Department of Education (DepEd), nga gipatuman sa mga tunghaan sa pagsugod ug sa paghuman sa matag school year.
Ang dakong pangutana, nganong maglisod sa pagbasa? Diperensyado ang mga mata, o di gyud kamaong mobasa? Gitudloan ba sila sa pagbasa? Sama sa pasiaw, tingali kon gitudloan lang sila sa pagsuwat apan wa tudloi sa pagbasa sa ilang gisuwat?
Angay tan-awon wala ba magkuwang ang gobiyerno sa pundo alang sa edukasyon, hilabi na sa elementarya. Sa unahan atong nasayran nga nagpadayon ang mga suliran sa DepEd sama sa mga kakuwang sa mga magtutudlo ug sa mga classroom.
Ang Article XIV, Section 5(5), 1987 Philippine Constitution, nagmando sa estado “to assign the highest budgetary priority to education and ensure that teaching will attract and retain its rightful share of the best available talents through adequate remuneration and other means of job satisfaction and fulfillment.”
Dili komedya nga dunay 31,600 ka mga tinun-an sa Grade 1 hangtod sa Grade 3 sa Lalawigan sa Sugbo nga maglisod sa pagbasa sa paghuman School Year 2025-2026. Samot na kon iapil ang numero gikan sa ubang mga lalawigan. Unya mokabat sa trilyon ka pesos ang giusikan lang sa flood control scandal?