KUALA LUMPUR: Wan Ahmad Fayhsal Wan Ahmad Kamal (PN-Machang) menggesa Putrajaya berhemat dalam menggunakan sumber kewangan Petronas dengan mengambil kira ketidaktentuan berkaitan kerangka minyak dan gas Sarawak serta ketegangan di Selat Hormuz.
Katanya, Petronas perlu mengekalkan kedudukan kewangan yang kukuh bagi membiayai pelaburan minyak dan gas pada masa depan serta menghadapi kemungkinan gangguan bekalan, dan tidak seharusnya dilihat semata-mata sebagai sumber hasil kerajaan.
“Petronas sekali lagi menjadi tonggak yang boleh diharapkan negara,” katanya ketika membahaskan Belanjawan 2027 di Dewan Rakyat.
“Sebelum ini saya ibaratkan Petronas sebagai angsa yang bertelur emas. Secara mudahnya, Petronas ialah syarikat yang menjadi sandaran Malaysia.”
Wan Fayhsal berkata kerajaan perlu berhati-hati supaya tidak meletakkan beban terlalu besar kepada Petronas bagi menampung belanjawan negara.
“Pada ketika ini, kerajaan sedang menggunakan Petronas untuk menyokong belanjawan,” katanya.
“Saya bukan kata perkara ini tidak boleh dilakukan. Boleh. Tetapi kita perlu ingat Petronas perlu menyimpan dana untuk masa depan, khususnya bagi pelaburan minyak dan gas yang memerlukan modal besar.”
Belanjawan 2027 mengunjurkan Petronas menyumbang RM32 bilion kepada hasil kerajaan, bersamaan kira-kira 8.4% daripada unjuran hasil RM380.8 bilion bagi tahun depan.
Jumlah itu lebih tinggi berbanding dividen RM20 bilion yang diperuntukkan dalam Belanjawan 2026, walaupun anggaran berkenaan kemudian disemak naik kepada RM27 bilion.
Petronas mengisytiharkan dividen RM20 bilion kepada pemegang saham bagi separuh pertama tahun ini.
Wan Fayhsal berkata kedudukan kewangan syarikat itu perlu dinilai dengan mengambil kira tanggungjawab semasa dan masa depannya.
Bagi separuh pertama 2026, Petronas mencatat hasil RM152.4 bilion dan keuntungan selepas cukai RM27.2 bilion. Aliran tunai daripada operasinya berjumlah RM47.5 bilion, manakala pelaburan modal meningkat lebih dua kali ganda berbanding tempoh sama tahun sebelumnya kepada RM41.4 bilion.
Pelaburan itu termasuk aktiviti penerokaan dan pembangunan huluan yang diperlukan bagi mengekalkan pengeluaran pada masa depan, selain suntikan modal tambahan ke dalam Kompleks Penapisan dan Petrokimia Pengerang.
Tunai dan dana Petronas berjumlah RM193.6 bilion setakat 30 Jun, berkurangan daripada RM204.4 bilion pada akhir tahun lalu. Kedudukan tunai bersihnya pula berjumlah RM66.8 bilion, terendah dalam tempoh lima tahun.
Wan Fayhsal berkata kemampuan Petronas tidak wajar dinilai hanya berdasarkan jumlah rizab tunainya.
“Ditambah pula dengan kemelut perjanjian gas dengan Sarawak yang kita belum tahu kesudahannya,” katanya.
Petronas dan kerajaan Sarawak masing-masing memfailkan petisyen berasingan di Mahkamah Persekutuan berhubung kesahan serta pemakaian undang-undang minyak dan gas negeri dan persekutuan.
Pertikaian itu penting kerana lebih 60% rizab gas Malaysia terletak di perairan Borneo. Petronas berkata ia mahu mendapatkan kepastian undang-undang mengenai kerangka kawal selia yang mengawal operasinya di Sarawak, manakala kerajaan negeri itu mencabar pemakaian berterusan beberapa undang-undang petroleum persekutuan.
Wan Fayhsal berkata kerajaan juga perlu mengambil kira tanggungjawab Petronas dalam memastikan bekalan bahan api domestik terjamin ketika krisis di Asia Barat.
Pada Mac, Petronas berkata hampir 40% keperluan minyak mentah Malaysia melalui Selat Hormuz. Menurut syarikat itu, krisis berkenaan menyebabkan harga minyak mentah, kos penghantaran dan premium insurans meningkat, ketika permintaan domestik terhadap petrol dan diesel terus melebihi bekalan tempatan.
Petronas berkata ia telah menggerakkan keseluruhan rantaian nilai bersepadunya bagi memastikan bekalan mencukupi, dengan syarikat itu ketika itu menyokong hampir separuh daripada pasaran bahan api domestik.
“Dengan Petronas memikul tanggungjawab besar berkaitan subsidi, sejauh mana kedudukan kewangannya mampu terus menyokong belanjawan negara?” soal Wan Fayhsal.
“Kerajaan perlu menjelaskan kepada rakyat bagaimana Petronas akan menghadapi cabaran yang mendatang sambil terus menyokong negara.”