Nakigtambayayong ang Philippine National Police (PNP) sa mga awtoridad sa pagpatuman sa balaod sa Estados Unidos ug United Kingdom samtang nag-imbestigar kini sa mga pasangil sa pagpahimulos sa mga bata nga naglambigit kang Thomas Markle, ang amahan ni Meghan Markle.
Si PNP chief Gen. Jose Melencio Nartatez Jr. niingon niadtong Dominggo, Oktubre 25, 2026, nga ang cross-border cooperation o kooperasyon sa gawas sa nasod mahinungdanon kaayo sa pag-imbestigar sa gidudahang mga kaso sa pagpahimulos sa mga bata nga naglambigit og digital nga ebidensya ug mga indibidwal nga adunay koneksyon sa lainlaing mga nasod.
“The safety of our children remains a priority. Those who try to engage in child exploitation often extend beyond borders, and as such, it emphasizes the importance of strong coordination with our foreign counterparts,” batbat ni Nartatez.
Si Interior and Local Government Secretary Jonvic Remulla niingon kaniadto nga si Markle giimbestigahan tungod sa mga pasangil nga naglambigit sa paghupot og child sexual abuse material (CSAM).
Matod ni Remulla nga nakabase si Markle sa Sugbo, hinuon padayon pa nga gitino sa mga awtoridad kon nibalik na ba kini sa Amerika.
Giubos sa forensic examination ang laptop ni Markle, matod ni Remulla. Giingon usab nga nakit-an sa mga awtoridad ang mga butang ni Markle sa iyang kanhi gipuy-an sa Sugbo. Gihimakak ni Markle ang mga pasangil, sumala sa mga napatik nga taho.
Hangtod niadtong Dominggo, Oktubre 25, ang mga awtoridad wala pa nagpahibalo sa bisan unsang kriminal nga kaso batok kang Markle. Ang mga resulta sa forensic examination wala pa usab gipahibalo sa publiko.
Asoy ni Nartatez nga gukdon sa PNP ang tukmang legal nga aksyon kon ang ebidensya magmatuod sa pag-apil sa online exploitation sa mga menor de edad.
Ang imbestigasyon nahitabo taliwala sa nagpadayon nga mga kabalaka bahin sa online sexual abuse and exploitation of children (Osaec) sa Central Visayas, diin ang mga awtoridad nagtaho og mga kaso nga naglambigit sa mga hamtong nga nagpahimulos sa mga bata ug mga menor de edad nga gimanipula sa paghimo og mga sexual content.
Niadtong 2025, ang Department of Social Welfare and Development sa Central Visayas (DSWD-7), sa koordinasyon sa PNP ug National Bureau of Investigation, nakatala og labing menus 50 ka mga bata nga naluwas gikan sa Osaec sa rehiyon — 32 ka babaye ug 18 ka lalaki.
Ang maong gidaghanon mas taas kumpara sa 42 ka mga kaso nga gitala niadtong 2023.
Niingon ang DSWD-7 nga ang mga bata mahimong gimanipula o gidani pinaagi sa mga tanyag nga nahiuyon sa ilang mga interes. Ang mga transaksyon nga nalambigit sa mga kaso sa Osaec mahimong moabot gikan sa P10,000 hangtod sa P20,000 matag higayon, sumala sa mga awtoridad.
Gipasidan-an usab sa ahensya ang pagpasangil sa Osaec nga tungod kini sa kapobrehon kay adunay ubang mga nakasala gikan sa mga pamilya nga wala gi-classify nga kabus.
Usa ka pagtuon nga gipatik niadtong 2020 sa International Justice Mission (IJM), sa kolaborasyon sa US State Department ug sa gobiyerno sa Pilipinas, nag-ila sa Pilipinas isip usa ka dakong tinubdan sa online sexual exploitation of children.
Sumala sa pagtuon, ang Pilipinas nakadawat og 237 ka mga referral sa kaso gikan sa mga langyaw nga ahensya sa pagpatuman sa balaod. Gi-report usab sa pagtuon nga ang mga unit sa anti-trafficking sa Pilipinas nagdumala sa 43 ka mga kaso niadtong 2017, gikan sa usa lang ka kaso niadtong 2014.
Sa mga kaso nga naglambigit sa live-streaming sa pag-abuso sa bata, ang mga kustomer gikan sa gawas sa nasod nagbayad aron pagdumala sa pag-abuso pinaagi sa live video, diin ang mga pagbalhin sa salapi maoy nagpadali sa mga transaksyon. Giila sa mga tigdukiduki ang pinansyal nga motibo sa 83 porsyento sa mga kaso nga gisusi.
Sa 381 ka mga biktima nga giila sa 90 ka mga kaso, ang average nga edad kay 11, ug ang ubang mga biktima kay mga masuso. Taliwala sa mga biktima kansang relasyon sa trafficker nailhan, 41 porsiyento ang giabusohan sa tinuod nga ginikanan ug 42 porsiyento sa uban pang mga paryente.
Giingon nga two-thirds sa mga trafficker sa mga kaso nga gisusi kay mga babaye, ug 96 porsiyento mga Pilipino. Ang tanan nga mga kustomer nga giila sa pagtuon kay mga lalaki nga nag-edad og 40 hangtod 72, kasagaran gikan sa Estados Unidos, Sweden ug Australia.
Gibana-bana sa mga tigdukiduki nga ang gidaghanon sa mga internet protocol (IP) address nga may kalabutan sa child sexual exploitation sa Pilipinas nitaas gikan sa mga 23,000 niadtong 2014 ngadto sa hapit 82,000 niadtong 2017. Nagpasidaan sila nga ang pagtaas mahimong nagpakita sa mas daghang paglapas, mas daghang pagtaho, o kining duha mismo.
Girekomendar sa pagtuon ang mas lig-on nga pagdiskobre sa online child sexual abuse material, mandatory reporting requirements, ug dugang pundo para sa mga unit sa anti-trafficking sa Pilipinas.
Gi-report usab sa IJM nga 63 sa 76 niini nga mga conviction sukad sa 2011 naggikan sa mga plea agreement nga gituyo aron ilikay ang biktima nga bata sa pagtistigo. / TPM / MVG