Hambeleleni Daniel
Omulumenhu wotete woshilongo Lieutenant General Epaphras Denga Ndaitwah okwa indila ovanyasha opo va kale ve na ouyelele kwaasho tashi li nyenge moshilongo unene momutumba wopashiwana.
Okwa ti ovanyasha nava kondjife oundjolowele moshilongo oluhepo, oukaume.
Ndaitwah okwa twa ovanyasha opo va pwilikine koinima oyo tai va tu omukumo nokuva xumifa komesho ngaashi ouyelele okudja komutumba wopashiwana okuuda osho tashi li nyenge moshilongo.
Edi Omulumenhu woshilongo okwe di popya pedimbuluko loshivilo shedimbuluko lomapendafule osho sha ningilwa mOngenga moshitukulwa shaHangwena mexuliloshivike.
Pefimbo ledimbuluko lomapendafule, Ndaitwah okwa pula Ovanamibia va fimaneke omapendafule molwa ouwanawa oo omapendafule eva ningila okukwashilipaleka kutya oshilongo osha manguluka noshi na ombili fiyo onena.
“Nonande oita yokukondjela emanguluko ya xula, paife natu kondjele eliko loshilongo shetu opo tu li yambule po,” ta ti.
Omulumenhu woshilongo okwa holola kutya ngeenge ovanyasha i tava longo noudiinini okuyambula po eliko okupitila mounamapya, mounangeshefa mokulilongela kuvo vene, oshilongo otashi ka mona oixuna.
“Emanguluko paife o tu li na neliko paife oli li momake etu. Ovanyasha ovo eengundi doshilongo nongeenge itava kufa ombinga mexumokomesho, otwa teelela ashike okukala keshe shimwe hatu longifa moshilongo shetu ta shi di kondje yoshilongo kutya oikulya yoovene,” Ndaitwaha ta ti.
Okwa lombwela ovanyasha kutya ekondjelo manguluko eli veli mulo i na li dja pokapala kayela. Okwa ti ekondjelo manguluko ola pula etiko leehonde dovakondjelimanguluko vahapu opo Namibia li kale la manguluka.
Natango okwa kumaida ovanyasha opo va kale ve na owino nokushiiva efimano lehongo lopaungoba hano otechnical novocational education. Ta ti oiputudilo yopaungoba ohai yandje eemhito doilonga unene movanyanyamaulu.
Okwa ti Namibia okwa pumbwa ovanhu ve na ounongo ngashii okutunga eepate, eefikola, omalusheno nokupangela omeva.
Okwa weda po kutya ovaleli voshilongo ova kala nokukondjifa okutaataa po oluhepo ashike mopaife oshiwana eshi otashi kondjifa ashike oku kaleka po oluhepo osho yo omaumbundi, oinima oyo ta ti ita i tungu moshiwana.
“Oluhepo oha tu dulu ashike okulifindana ngeenge Ovanamibia atusheni otweli mangeni oukumwe kumwe ndele hatu longeni noudiinini osho yo okukala nombili,” ta ti.
Ndaitwa okwa kumainda ovanyasha va kale ve na ohokwe nokukala ve na owino ngaashi mounamapya, ounangeshefa, exumokomesho osho yo okukala u na oilonga yopaumwene moitukulwa aishe yoshilongo.
Okwa ti epangelo ota li kendambala okueta po eemhito dovanyasha moikondo ya yooloka. Okwa indila opo ovanyanyamaulu va shakeneke epangelo ondjilakati okukandula po omhumbwe yoilonga, okuyambula po eliko loshilongo nexumokomesho moNamibia.
Ta ti ovanyasha ova pumbwa okushakaneka eemhito odo tadi yandjwa kepangelo ondjilakati.
“Eshi otashi kwafa ovanyasha opo va kale ve na omikalo, efiloshisho kuvo vene osho yo okukala ve na omadiladilo taa dilonga oinima tai tungu moshilongo ndele haku kala ashike tava ti epangelo na li tupe,” Omulumenhu woshilongo ta kumaida ngaho.
-hambelelenindaniel56@gmail.com
The post Ndaitwah a hala ovanyasha va shikule oipopiwa yomomutumba wopashiwana appeared first on New Era.
