Gipangandaman na sa mga ahensiya sa agrikultura ug pangisda sa Central Visayas ang posibleng grabeng huwaw tungod sa El Niño aron matabangan ang mga mag-uuma ug mangingisda nga maapektuhan niini.
Sa press briefing sa Philippine Information Agency (PIA) niadtong Oktubre 20, 2026, gipresentar sa National Irrigation Administration (NIA) 7, Department of Agriculture (DA) 7, ug Bureau of Fisheries and Aquatic Resources (BFAR) 7 ang ilang mga lakang aron mapanalipdan ang suplay sa pagkaon ug panginabuhian sa mga komunidad.
Sumala ni Zarline S. Sambas, Public Relations Officer sa NIA 7, nakigtambayayong sila sa mga asosasyon sa mga mag-uuma aron maseguro ang husto nga pagbahinbahin sa tubig alang sa patubig.
Matod ni Sambas, tulo ka butang ang ilang susihon sa dili pa maghatag og patubig sa usa ka lugar: ang tinubdan sa tubig, ang presensya sa mga mag-uuma, ug ang kahimtang sa yuta nga patubigan.
Gipasabot ni Maria Donesa A. Autida, Section Chief sa NIA 7, nga adunay duha ka matang sa sistema sa patubig sa rehiyon: ang dagkong National Irrigation System ug ang gagmay nga Communal Irrigation System.
Ang NIA maoy nagdumala sa dagkong sistema sa patubig, gikan sa dam hangtod sa mga kanal nga nagdala sa tubig ngadto sa uma.
Alang sa gagmay nga sistema, gitugyan na sa mga asosasyon sa mga mag-uuma ang pagpadagan ug pagmentinar niini.
Apan sumala ni Autida, niubos na ang lebel sa tubig sa mga dam tungod sa kakuwang sa uwan sa miaging mga buwan.
Kon magpadayon kini, mokunhod sab ang tubig nga magamit alang sa patubig sa mga uma.
Aron mahibaw-an ang mga lugar nga posibleng grabeng maapektuhan sa huwaw, naggamit ang NIA og mga sistema sa pagmapa sama sa QGIS ug Farmland GIS.
Nakigtambayayong sab ang ahensiya sa Department of Social Welfare and Development (DSWD) ug Department of Labor and Employment (Dole) aron mahatagan og tabang panginabuhian ang mga mag-uuma nga walay access sa patubig, lakip na ang programa nga Tupad.
Sa bahin sa agrikultura, gitaho ni Gerry S. Avila, chief sa field operations division sa DA 7, nga nilapas na sa P222 milyunes ang kadaot sa mga pananom ug kahayopan sa Central Visayas.
Nakaapekto kini sa 4,246 ka ektarya nga yuta ug kapin sa 4,000 ka mag-uuma.
Aron matabangan ang mga apektadong mag-uuma, naggahin ang DA og Quick Response Fund ug nag-andam sab sa pagpahigayon og cloud seeding o artipisyal nga pag-uwan.
Matod ni Avila, nagplano sila og duha ka hugna sa cloud seeding nga mokabat sa kinatibuk-ang 62 ka oras.
Gilauman nga masugdan kini sa dili pa matapos ang Oktubre o sa Nobiyembre, depende sa kahimtang ug pag-andam sa operasyon.
Giawhag sab sa DA ang mga mag-uuma nga magpa-insure pinaagi sa Philippine Crop Insurance Corporation (PCIC) aron adunay kapuli sa pinansyal nga kapildihan kon madaot ang ilang pananom tungod sa kalamidad.
Dili lang mga mag-uuma ang posibleng maapektuhan sa El Niño kondili apil sab ang mga mangingisda.
Tungod niini, nagtukod ang BFAR 7 og regional Disaster Risk Reduction and Management (DRRM) team aron bantayan ang sitwasyon ug maandam ang tabang alang sa mga mangingisda. / ABC