KUALA LUMPUR: Peruntukan persekutuan kepada negeri perlu ditentukan melalui formula yang telus berdasarkan keperluan pembangunan masing-masing, bukan budi bicara Putrajaya atau pertimbangan politik, kata seorang ahli Parlimen pembangkang.
Ahmad Samsuri Mokhtar (PN-Kemaman) berkata formula itu perlu mengambil kira empat faktor, iaitu keperluan kewangan setiap negeri, keupayaan menjana hasil, jurang infrastruktur serta kos pembangunan dan penyediaan perkhidmatan awam.
“Peruntukan perlu berdasarkan kriteria yang jelas, bukan semata-mata atas budi bicara kerajaan persekutuan, apatah lagi pertimbangan politik atau hubungan peribadi,” kata pengerusi Perikatan Nasional (PN) itu ketika membahaskan Belanjawan 2027 di Dewan Rakyat.
Samsuri yang juga menteri besar Terengganu, berkata jumlah peruntukan yang sama boleh memberi kesan berbeza kepada setiap negeri.
“Dua negeri mungkin menerima peruntukan yang sama, tetapi keupayaan masing-masing untuk membina infrastruktur, menarik pelaburan dan meningkatkan pendapatan rakyat adalah berbeza,” katanya.
Beliau berkata formula yang dicadangkan itu juga perlu mengambil kira keluasan negeri, taburan penduduk dan tahap pembangunan infrastruktur dalam menentukan geran per kapita, bukan hanya bersandarkan jumlah penduduk.
Samsuri turut mempersoalkan mengapa kerajaan persekutuan tidak boleh menerapkan prinsip pembahagian peruntukan yang sama adil kepada negeri di Semenanjung, sedangkan rundingan dengan Sabah dan Sarawak mengenai hak mereka di bawah Perlembagaan Persekutuan dan Perjanjian Malaysia 1963 masih berlangsung.
“Jika kerajaan mengakui pentingnya formula yang telus dan adil dalam urusannya dengan Sabah dan Sarawak, mengapa pendekatan sama tidak boleh dipertimbangkan untuk negeri di Semenanjung?” soalnya.
Di bawah Belanjawan 2027, peruntukan persekutuan untuk Sabah dan Sarawak masing-masing meningkat kepada RM18.7 bilion dan RM16.2 bilion.
Perdana Menteri Anwar Ibrahim turut berkata rundingan dengan kedua-dua negeri itu akan diteruskan sehingga formula yang adil dan mampan bagi pembayaran tahunan dicapai.
Samsuri turut membangkitkan kos khidmat hutang yang akan meningkat 6.5% daripada RM57.3 bilion kepada RM61 bilion tahun depan.
Peningkatan sebanyak RM3.7 bilion itu, katanya, melebihi pertambahan RM2 bilion dalam peruntukan pembangunan.
Beliau memberi amaran bahawa komitmen hutang yang semakin meningkat boleh mengehadkan perbelanjaan untuk sekolah, hospital, jalan raya, bekalan air bersih dan kemudahan awam.
Keadaan itu, katanya, berpotensi memperlahankan pembangunan serta mengehadkan bantuan kepada rakyat.
Samsuri turut menggesa peruntukan lebih besar bagi membangunkan ekonomi Pantai Timur, khususnya untuk menghubungkan pelabuhan Kuantan, Kemaman dan Tok Bali dengan kawasan perindustrian serta Laluan Rel Pantai Timur (ECRL).
Katanya, jaringan yang lebih baik antara pelabuhan, laluan kereta api dan kawasan perindustrian boleh menarik pelaburan dalam sektor pembinaan kapal, pembuatan dan logistik, selain mewujudkan pekerjaan serta merapatkan jurang pembangunan antara negeri.