Koliko su sport i turizam povezani i može li Podgorica izvući...

Podgorica ima kapacitet da organizuje velika međunarodna takmičenja, ali pitanje je može li iz njih izvući maksimum.

Sport odavno nije samo pitanje rezultata – velika takmičenja donose hiljade noćenja, pune hotele, restorane..,, ali istovremeno otvaraju pitanje infrastrukture, saradnje institucija i načina na koji se javni novac ulaže u sport.

Upravo o tome razgovaralo se na panelu „Podgorica kao domaćin velikih sportskih događaja – potencijal, izazovi i vizija razvoja“, u okviru konferencije „Sport iz drugog ugla“, koji su šestu godinu zaredom organizovali portal Sportfem i Sekretarijat za sport Glavnog grada.

Da Podgorica može brzo da odgovori na zahtjeve velikih međunarodnih događaja, smatra sekretar za sport Glavnog grada Darko Nikčević.

„Glavni grad ima službe koje su sposobne da u vrlo kratkom roku odgovore svim zadacima, koliko god oni bili kompleksni. To smo pokazali prilikom organizacije Svjetske lige u vaterpolu“, kazao je Nikčević.

Prema njegovim riječima, ključnu ulogu u dovođenju velikih takmičenja imaju nacionalni savezi, dok Glavni grad treba da obezbijedi institucionalnu i logističku podršku.

„Organizacija međunarodnih takmičenja je u najvećoj mjeri zasluga dobrih politika koje kreiraju naši savezi “, rekao je Nikčević.

Ipak, upravo odnos Glavnog grada, sportskih saveza i sportskih objekata jedan je od segmenata koji, smatraju učesnici panela, mora biti sistemski riješen.

Nikčević najavljuje da bi do kraja godine mogao biti predložen protokol saradnje Glavnog grada i nacionalnih saveza, koji bi bio utemeljen na Strategiji razvoja sporta 2025–2028.

„Ključni problem jeste da predstavnici relevantnih institucija sjednemo i vidimo šta je čiji interes i da to jednostavno riješimo. Da nemamo dileme u toku same organizacije i kada već dođemo pred svršen čin. A imamo novca.“, poručio je Nikčević.

Da prostora za napredak ima, pokazuje i primjer Evropskog prvenstva u odbojci 2028. godine, čiji će domaćin biti i Podgorica, jer Kažić upozorava na problem koji se godinama ponavlja – nedovoljnu i često komplikovanu saradnju sportskih saveza sa Sportskim objektima.

„U prethodnom periodu je bilo dosta nesuglasica na relaciji između sportskih objekata i nacionalnih saveza. Nije logično da jedan nacionalni savez, koji snosi sve troškove organizacije tokom 10 ili 12 dana koliko traje Evropsko prvenstvo, plaća zakup dvorane gradskom preduzeću“, rekao je Kažić.

Zato, smatra, pravila moraju biti jasna prije nego što veliko takmičenje počne.

„Mislim da to treba da se iskristališe i pravno riješi u okviru Glavnog grada“, dodao je.

„To jeste veliki problem. To je DOO, to nije javno preduzeće. Dobro je da imamo preduzeće koje upravlja sportskim objektima, ali ono mora da ispunjava javni interes. Njegov osnivač je Glavni grad i ono ne može da funkcioniše kao klasični privredni subjekat, kao privatni sektor, zato što se indirektno finansira iz budžeta Glavnog grada“, istakao je Nikčević.

Kažić je iznio podatak da će njegov savez već tokom 2027. godine, dakle godinu prije prvenstva, generisati oko 7.000 noćenja u Crnoj Gori.

„Ako uzmete prosječnu cijenu smještaja na bazi punog pansiona, dobijete cifru od 600 do 700 hiljada eura. Naš savez od države dobija 485 hiljada eura, znači možda 200 hiljada manje nego što ćemo potrošiti samo za smještajne kapacitete. Gdje su dvorane, aviokarte, prevozi, putovanja, plate, oprema i organizacija?“, pita Kažić.

Upravo tu se otvara pitanje koje, smatra, u Crnoj Gori još nije dovoljno prepoznato – koliko su sport i turizam povezani.

„Da li se nadležne institucije dovoljno bave sportskim turizmom? Mislim da ne. Mi nikad nismo imali bilo kakvu vrstu komunikacije između sporta i turizma, odnosno Ministarstva turizma, da pričamo na tu temu“, rekao je Kažić.

Da sportski događaji imaju mnogo širi ekonomski efekat od samog smještaja sportista, istakla je i Milena Brajović, direktorka hotela “voco” Podgorica.

„Mislim da je ekonomski efekat sportskog turizma, odnosno dolaska jedne ekipe ili organizacije takmičenja, mnogo širi od onoga što mi samo vidimo u okviru našeg kompleksa. To je direktna potrošnja koja se tiče smještaja, ishrane, eventualno zakupa sportskih sadržaja“, kazala je Brajović.

A sportisti nijesu jedini gosti.

„Jednu sportsku ekipu ne prate samo igrači i stručni štab. Prate ih navijači, mediji, a ako su mlađe selekcije u pitanju, prate ih i roditelji. Tako da je efekat jednog takmičenja, jednog sportskog događaja, mnogo širi od onoga što mi možemo da vidimo sa naše pozicije“, objasnila je Brajović.

Koliko sport već znači Podgorici najbolje pokazuje poslovanje hotela.

„Sport čini nekih 60 odsto ukupnog biznisa. 2025. godinu završili smo sa nekih 25.000 noćenja samo iz sportskog segmenta. To nije zanemarljiva brojka. Vjerujem da ćemo u 2026. za nekih tri do pet odsto premašiti tu brojku“, rekla je Brajović.

Podgorica, prema njenim riječima, već ima ozbiljan sportski kalendar – između 14 i 16 međunarodnih takmičenja godišnje, dok je za narednu godinu već poznato najmanje deset velikih događaja.

„Sportski turizam je aktivan 12 mjeseci u godini. On nije zavisan od ljetnje ili zimske turističke sezone“, istakla je Brajović.

Sport tako može da mijenja i turističku sliku glavnog grada.

„Zahvaljujući evropskim takmičenjima za mlađe kategorije, koja se obično organizuju tokom ljeta, naši najbolji mjeseci u godini su jul i avgust. To je za Podgoricu nekada bilo nezamislivo“, kazala je.

Potencijal, dakle, postoji. Ali bez infrastrukture teško ga je u potpunosti iskoristiti.

Kažić upozorava da Crna Gora trenutno ima samo jednu dvoranu koja ispunjava uslove za odigravanje Evropskog prvenstva – Sportski centar Morača.

„Sportski centar Morača je daleko od neke moderne dvorane. On ispunjava uslove, ali je daleko od modernog objekta koji može da se koristi na način na koji bi trebalo“, rekao je Kažić.

A situacija bi mogla biti još zahtjevnija 2028. godine.

„Ako bude kako očekujemo, 2028. godine imaćemo vaterpolo, karate i odbojku. Imate tri evropska prvenstva u maloj Crnoj Gori, u maloj Podgorici, sa ovakvom infrastrukturom. Zamislite koliko bi ljudi i organizacija i takmičenja mogli dovesti u Crnu Goru da imamo malo bolju infrastrukturu“, poručio je Kažić.

Nikčević potvrđuje da infrastruktura ostaje jedan od najvećih izazova, ali najavljuje nove projekte.

„Mnogo toga se realizuje infrastrukturno u Podgorici, ali mnogo toga i dalje fali. I to nije ni danas ni od juče, nego decenijama“, rekao je sekretar za sport Glavnog grada.

Među prioritetima je atletski stadion.

„Najurgentnije je vratiti ono što je bilo 1977. godine. Tada smo imali atletsku stazu, a kada smo renovirali stadion, zaboravili smo kraljicu sportova – atletiku. Atletski stadion je potreban za svaki sport“, kazao je Nikčević.

Najavljuje i multifunkcionalnu dvoranu u okviru Streljačkog centra Ljubović.

„Mi trenutno radimo na izvanrednoj multifunkcionalnoj dvorani. Imamo ogroman prostorni kapacitet na idealnoj poziciji u gradu i bilo bi šteta to ne iskoristiti“, rekao je Nikčević.

Dvorana, kako je naveo, imaće dva rukometna igrališta, a ideja nije samo da služi sportu već da bude objekat koji može da privređuje.

Kažić smatra da je takva infrastruktura neophodna.

„Ta multifunkcionalna dvorana je moranje Podgorice i Crne Gore. Takav objekat može da privređuje, radi i zapošljava “, poručio je.

Veliki sportski događaji nisu samo pitanje sporta. Oni su prilika za promociju grada, turizam i lokalnu ekonomiju.

Brajović zato Podgoricu vidi kao destinaciju koja može da napravi mnogo više.

„Crna Gora, osim prelijepog primorja i prelijepog sjevera, ima još nešto da ponudi, a to je upravo njen centralni region. Podgorica kao glavni grad, administrativni i saobraćajni centar države, sa vrhunskim klimatskim uslovima praktično 365 dana u godini, zaista ima ogroman potencijal da postane sportska destinacija“, rekla je.

Ali za to je potrebna saradnja.

„Prvo moramo krenuti kroz dijalog. Moraju se sastati predstavnici svih relevantnih institucija. Moramo iznijeti realne pokazatelje i brojke. Vrlo je teško raditi ako jedni od drugih krijemo podatke, planove i slično“, smatra Brajović.

Jer uspješna organizacija velikog takmičenja nije samo stvar jednog saveza, jednog hotela ili jednog sportskog objekta.

„To nije samo slika Verde kompleksa. To je slika grada, to je slika Crne Gore koju oni nose nazad u svijet“, zaključila je Brajović.

Upravo zato velika takmičenja treba posmatrati kao mnogo više od nekoliko dana sporta. Ako se povežu infrastruktura, savezi, Glavni grad, država, turizam i privreda, Podgorica može od domaćina postati ozbiljna sportska destinacija.