ސިންގަޕޫރުގެ ބޮޑުވަޒީރު ލޯރެންސް ވޯންގްގެ އަހަރީ މުސާރަ މި އޮކްޓޯބަރު މަހުގެ 15 ވަނަ ދުވަހުން ފެށިގެން 2.85 މިލިއަން ޔޫއެސް ޑޮލަރަށް ވަނީ ބޮޑުކޮށްފައެވެ.
މިއީ ކުރިން ލިބިވަޑައިގަންނަވަމުންދިޔަ 1.74 މިލިއަން ޑޮލަރާ އަޅައިބަލާއިރު 60 އިންސައްތައިގެ ކުރިއެރުމެކެވެ. މި ބަދަލާއެކު ސިންގަޕޫރުގެ ބޮޑުވަޒީރުގެ މުސާރަ އެމެރިކާގެ ރައީސަށް އަހަރަކު ލިބިވަޑައިގަންނަވާ 400،000 ޑޮލަރަށް ވުރެ ހަތް ގުނަ ބޮޑުވާނެއެވެ.
މިކަމާ ގުޅިގެން ސިޔާސީ ލީޑަރުންނަށް މުސާރަ ދިނުމުގައި ގެންގުޅޭ މިންގަނޑުތަކާއި، ދައުލަތް ހިންގުމުގެ ފެންވަރާ ހުރި ގުޅުމާމެދު ވަނީ ބޮޑު ބަހުސެއް ފެށިފައެވެ. ސިންގަޕޫރު ފަދަ ކޮރަޕްޝަން ކުޑަ، ހަރުދަނާ ނިޒާމެއް އޮންނަ ގައުމަކުން ސިޔާސީ ވެރިންނަށް މިހާ ބޮޑު މުސާރައެއް ދޭން ނިންމި ސަބަބަކީ ކޮބައިތޯ ގިނަ ބަޔަކު އަންނަނީ ސުވާލު އުފައްދަމުންނެވެ. ޚާއްސަކޮށް، ދުނިޔޭގެ އެހެން ބޮޑެތި ބާރުތަކުގެ ލީޑަރުންނަށް ވެސް ނުލިބޭ ފަދަ ބޮޑު އާމްދަނީއެއް ސިންގަޕޫރުގެ ލީޑަރުންނަށް ކަނޑައެޅުމަކީ އާދަޔާ ޚިލާފު ކަމެއްގެ ގޮތުގައި ގިނަ ބަޔަކު ސިފަކުރެއެވެ.
ދުނިޔޭގެ އެހެން ގައުމުތަކުގެ ލީޑަރުންގެ މުސާރައާ އަޅައިބަލާއިރު ސިންގަޕޫރުގެ މުސާރައިގެ އޮނިގަނޑު އުޅެނީ ވަރަށް މަތީގައެވެ. ބައިނަލްއަގުވާމީ މީޑިއާތަކުން އާންމުކޮށްފައިވާ ތަފާސްހިސާބުތަކަށް ބަލާއިރު، ދެވަނައަށް އެންމެ ބޮޑު މުސާރައެއް ލިބިވަޑައިގަންނަވަނީ ހޮންގްކޮންގްގެ ޗީފް އެގްޒެކެޓިވް އަށެވެ. އެއީ އަހަރަކު 719،000 ޑޮލަރެވެ. ސްވިޓްޒަލޭންޑުގެ ރައީސަށް އަހަރަކު 606،000 ޑޮލަރު ލިބިވަޑައިގަންނަވާއިރު، އޮސްޓްރޭލިއާގެ ބޮޑުވަޒީރަށް ލިބިވަޑައިގަންނަވަނީ 431،000 ޑޮލަރެވެ. މީގެ އިތުރުން، ޖަރުމަނުވިލާތުގެ ޗާންސެލަރަށް 366،000 ޑޮލަރު، އޮސްޓްރިއާގެ ޗާންސެލަރަށް 326،000 ޑޮލަރު، ޑެންމާކުގެ ބޮޑުވަޒީރަށް 309،000 ޑޮލަރު އަދި އިނގިރޭސިވިލާތުގެ ބޮޑުވަޒީރަށް ގާތްގަނޑަކަށް 230،000 ޑޮލަރު ލިބިވަޑައިގަންނަވާ ކަމަށް ރިޕޯޓުތަކުން ދައްކައެވެ. ނަމަވެސް މި އަދަދުތަކަކީ ހަމައެކަނި އަސާސީ މުސާރައާއި އިނާޔަތްތަކެވެ. ގިނަ ގައުމުތަކުގައި ލީޑަރުންނަށް ދޭ ރަސްމީ ގެކޮޅާއި، ދަތުރުފަތުރުގެ ޚަރަދާއި، ސަލާމަތީ ކަންކަމަށް ހިނގާ ޚަރަދުތައް މި އަދަދުތަކުގެ ތެރޭގައި ނުހިމެނެއެވެ. ސިންގަޕޫރުގެ މުސާރައިގެ އޮނިގަނޑުގައި އަހަރީ ބޯނަސް ފަދަ އިނާޔަތްތައް ހިމެނޭތީ، މިއީ މުޅިން އެއްގޮތް އަދަދުތަކެއް ކަމަށް ނުބެލެވެއެވެ. އެހެންނަމަވެސް ހުރިހާ އިނާޔަތްތަކެއް އެއްކޮށްލުމުން ވެސް ސިންގަޕޫރުގެ ބޮޑުވަޒީރުގެ މުސާރަ އެހެން ގައުމުތަކާ އަޅައި ނުބެލޭހާ ބޮޑެވެ.
ސިންގަޕޫރުން ސިޔާސީ ވެރިންނަށް ބޮޑު މުސާރައެއް ދިނުމުގެ އަސާސަކީ، އަމިއްލަ ކުންފުނިތަކެކޭ އެއްފަދައިން ދައުލަތް ހިންގުމަށް ވެސް އެންމެ ގާބިލު މީހުން ހޯދުމެވެ. އެ ގައުމުގެ ސަރުކާރުން ބުނާ ގޮތުގައި، މުސާރަ ކަނޑައަޅަނީ ސިންގަޕޫރުގެ އެންމެ ބޮޑު އާމްދަނީއެއް ލިބޭ 1،000 މީހުންގެ މުސާރައާ އަޅައިބަލައިގެންނެވެ. ޖޫނިއާ މިނިސްޓަރެއްގެ މުސާރަ ކަނޑައަޅަނީ މި މިންގަނޑުން 40 އިންސައްތަ އުނިކުރުމަށްފަހުގައެވެ. އޭގެ ބޭނުމަކީ އާންމު ޚިދުމަތުގައި ދެމިތިބުމުގެ ރޫހު ދެމެހެއްޓުމެވެ. އަދި ބޮޑުވަޒީރުގެ މުސާރައަކީ ޖޫނިއާ މިނިސްޓަރެއްގެ މުސާރައިގެ ދެ ގުނައެވެ. މި އުސޫލުގެ ދަށުން، މި މަހު ގެނައި ބަދަލާއެކު ޖޫނިއާ މިނިސްޓަރުންނަށް ފުރަތަމަ ލިބޭނީ 9 އިންސައްތައިގެ ކުރިއެރުމެކެވެ. އޭގެ ފަހުން މުސާރަ ބޮޑުވަމުންދާނީ މަސައްކަތުގެ ފެންވަރަށް ބަލައިގެންނެވެ. ސިންގަޕޫރުގެ ބޮޑުވަޒީރު ލޯރެންސް ވޯންގް ވިދާޅުވި ގޮތުގައި، މުސާރައަށް އަންނަ ކުރިއެރުން ކުރިއަށް އޮތް ފަސް އަހަރު ދުވަހު އޭނާ ހަދިޔާކުރައްވާނީ ޖަމިއްޔާތަކަށެވެ. މި ނިންމެވުމަކީ އާންމުންގެ ފާޑުކިޔުންތައް ކުޑަކުރުމަށް އެޅުއްވި ފިޔަވަޅެއް ކަމަށް ބެލެވުނު ނަމަވެސް، އާންމު ރައްޔިތުންގެ ދިރިއުޅުމުގެ ހަރަދުތައް ބޮޑުވަމުންދާ ދަނޑިވަޅެއްގައި ސިޔާސީ ވެރިންނަށް މިހާ ބޮޑު މުސާރައެއް ދިނުމާމެދު އެ ގައުމުގައި އަދިވެސް ދަނީ ބަހުސްކުރެވެމުންނެވެ. ފާޑުކިޔާ ފަރާތްތަކުން ބުނާ ގޮތުގައި، އެންމެ މުއްސަނދި މީހުންގެ އާމްދަނީއާ އަޅައިބަލައިގެން ވެރިންގެ މުސާރަ ކަނޑައެޅުމުން، އާދައިގެ ރައްޔިތުން އުޅޭ ހާލު ވެރިންނަށް އިހުސާސް ނުކުރެވުމަކީ އެކަށީގެންވާ ކަމެކެވެ.
ރައީސް މުއިއްޒު -- ފޮޓޯ: ރައީސް އޮފީސް
ރާއްޖެ ފަދަ ކުދި ޖަޒީރާ ގައުމުތަކުގެ ސިޔާސީ ވެރިންގެ މުސާރައާ ސިންގަޕޫރުގެ މުސާރަ އަޅައިބަލާއިރު ފެންނަނީ ވަރަށް ތަފާތު މަންޒަރެކެވެ. ފަތުރުވެރިކަމަށް ބަރޯސާވެފައިވާ ރާއްޖޭގެ އިގުތިސާދީ ހާލަތު ހުރި ގޮތުން، ދައުލަތުގެ ހަރަދުތައް ކުޑަކުރުމަށް ސަރުކާރުން ވަނީ ފިޔަވަޅުތަކެއް އަޅަން ފަށައިފައެވެ.
ސިއްހީ ދާއިރާއާއި، ތައުލީމީ ދާއިރާއާއި، އުމްރާނީ ތަރައްގީގެ އިތުރުން ދަރަނި ދެއްކުމަށް ބޮޑެތި ހަރަދުތަކެއް ކުރަން ޖެހިފައިވާތީ، ސިޔާސީ މަގާމުތަކުގެ ހަރަދު ކުޑަކުރުމަކީ މަޖުބޫރު ކަމަކަށް ވަނީ ވެފައެވެ. ރައީސުލްޖުމްހޫރިއްޔާ ޑރ. މުހައްމަދު މުއިއްޒު ވަނީ އެ މަނިކުފާނުގެ މުސާރައިގެ 50 އިންސައްތަ ނުނަންގަވާ ގޮތަށް ނިންމަވައިފައެވެ. މި ބަދަލާއެކު ރައީސްގެ މުސާރައަކީ މަހަކު ގާތްގަނޑަކަށް 3،243 ޑޮލަރެވެ. އެއީ އަހަރަކަށް ބަލާނަމަ 38،910 ޑޮލަރެވެ. މީގެ އިތުރުން، ރާއްޖޭގެ ވަޒީރުންގެ މަޖިލީހުގެ މެންބަރުންނަށް މުސާރައިގެ ގޮތުގައި ލިބިވަޑައިގަންނަވަނީ މަހަކު 72،000 ރުފިޔާއެވެ. އެއީ ޑޮލަރުން ބަލާނަމަ އަހަރަކު ގާތްގަނޑަކަށް 56،000 ޑޮލަރެވެ. މި އަދަދުތަކަށް ބަލާއިރު، ސިންގަޕޫރުގެ ބޮޑުވަޒީރުގެ މުސާރަ ރާއްޖޭގެ ރައީސްގެ މުސާރައަށް ވުރެ 73 ގުނަ ބޮޑެވެ. އަދި ރާއްޖޭގެ ވަޒީރެއްގެ މުސާރައަށް ވުރެ 51 ގުނަ ބޮޑެވެ. މި ތަފާތު ބޮޑުވި ނަމަވެސް، މިއީ އެއް ގައުމުން އަނެއް ގައުމަށް ވުރެ ލީޑަރުންގެ އަގު ވަޒަންކުރާ މިންވަރު ތަފާތުވުން ކަމަކަށް ނުބެލެވެއެވެ. މުސާރަ ކަނޑައެޅުމުގައި ގައުމުގެ އިގުތިސާދީ ހާލަތާއި، އަމިއްލަ ކުންފުނިތަކުގެ މުސާރަތަކާއި، ދައުލަތުގެ އާމްދަނީއަށް ރިއާޔަތްކުރަން ޖެހެއެވެ. އެހެންނަމަވެސް، ގާބިލު މީހުން ސިޔާސީ ދާއިރާއަށް ނެރުމަށްޓަކައި އެކަށީގެންވާ މުސާރައެއް ދިނުމަކީ ރާއްޖޭގައި ވެސް ބަހުސްކުރަން ޖެހިފައިވާ މުހިންމު މައުޟޫއެކެވެ.
އިންޑިއާގެ ބޮޑުވަޒީރު މޯދީއާއި ޗައިނާގެ ރައީސް ޝީ -- ފޮޓޯ: ރޮއިޓާސް
ދުނިޔޭގެ ބައެއް ބޮޑެތި ގައުމުތަކުގެ ލީޑަރުންނަށް ލިބިވަޑައިގަންނަވާ ރަސްމީ މުސާރަ ނިސްބަތުން ވަރަށް ކުޑައެވެ. އިންޑިއާގެ ބޮޑުވަޒީރަށް އަހަރަކު ލިބިވަޑައިގަންނަވަނީ 25،000 އާއި 35،000 ޑޮލަރާ ދެމެދުގެ އަދަދެކެވެ. އަދި ޕާކިސްތާނުގެ ބޮޑުވަޒީރުގެ އަސާސީ މުސާރަ އުޅެނީ އަހަރަކު 5،000 އާއި 7،000 ޑޮލަރާ ދެމެދުގައެވެ. ނަމަވެސް، މި އަދަދުތަކުން އެކަނި އެ ލީޑަރުންނަށް ލިބޭ ހުރިހާ އިނާޔަތްތަކެއް ނޭނގެއެވެ. މި ގައުމުތަކުގައި ލީޑަރުންނަށް ދޭ ރަސްމީ ގެކޮޅާއި، ދަތުރުފަތުރުގެ ހަރަދާއި، ސަލާމަތީ ކަންކަމަށް ދައުލަތުން ބޮޑެތި ހަރަދުތަކެއް ކުރެއެވެ. މީގެ އިތުރުން، އެމެރިކާ ޑޮލަރުން ބަލާއިރު މުސާރަ ކުޑަ ކަމަށް ފެނުނު ނަމަވެސް، އެ ގައުމެއްގެ އިގުތިސާދާއި އާންމު ރައްޔިތުންގެ އާމްދަނީއާ އަޅައިބަލާއިރު އެއީ ބޮޑު އަދަދަކަށް ވުމަކީ އެކަށީގެންވާ ކަމެކެވެ. އަނެއްކޮޅުން، އާންމު ރައްޔިތުން ފަގީރުކަމުގައި އުޅޭ ގައުމުތަކުގައި ސިޔާސީ ވެރިންނަށް ބޮޑެތި މުސާރަ ދިނުމަކީ ސިޔާސީ ގޮތުން ކުރަން އުނދަގޫ ކަމެކެވެ. އެހެންކަމުން، މުސާރައިގެ އަދަދު ކުޑަވުމަކީ އެ ލީޑަރުންގެ ބާރު ނުވަތަ ނުފޫޒު ކުޑަވުން ކަމުގައި ނުބެލެވެއެވެ.
ސިންގަޕޫރުން ބޮޑު މުސާރަ ދިނުމުގެ އެއް ބޭނުމަކީ ކޮރަޕްޝަން ހުއްޓުވުމެވެ. ސަރުކާރުން ގަބޫލުކުރާ ގޮތުގައި، މާލީ ގޮތުން ތަނަވަސްކަން ހުރުމުން، އަމިއްލަ ފައިދާއަށް ދައުލަތުގެ މުދާ ބޭނުންކުރުމުގެ ފުރުސަތު ކުޑަވެގެންދާނެއެވެ. އަދި އަމިއްލަ ކުންފުނިތަކުގައި މަސައްކަތްކުރާ ތަޖުރިބާކާރު ވަކީލުންނާއި، އިގުތިސާދީ މާހިރުންނާއި، ވިޔަފާރިވެރިން ސަރުކާރުގެ ވަޒީފާތަކަށް ގެނައުމަށްޓަކައި ވާދަވެރި މުސާރައެއް ދިނުމަކީ މުހިންމު ކަމެކެވެ. އެހެންނަމަވެސް، ހަމައެކަނި މުސާރަ ބޮޑުކުރުމަކުން ނަޒާހަތްތެރިކަން ކަށަވަރެއް ނުކުރެވެއެވެ. ކޮރަޕްޝަން ހުއްޓުވުމަށްޓަކައި މިނިވަން ތަހުގީގީ އިދާރާތަކާއި، ހާމަކަން ބޮޑު އުސޫލުތަކާއި، މުދަލާއި ފައިސާގެ ބަޔާން ހުށަހެޅުމާއި، ގާނޫނު ތަންފީޒުކުރުން މުހިންމެވެ. ބޮޑު މުސާރައެއް ލިބޭ މީހަކު ވެސް ކޮރަޕްޝަންގެ އަމަލުތައް ހިންގުމަކީ އެކަށީގެންވާ ކަމެކެވެ. ހަމައެފަދައިން، ކުޑަ މުސާރައެއް ލިބޭ މީހަކު ވެސް ނަޒާހަތްތެރިކަމާއެކު ހިދުމަތް ކުރުމަކީ ވެދާނެ ކަމެކެވެ. ސިންގަޕޫރުގައި ވެސް ކޮރަޕްޝަންގެ ބޮޑެތި މައްސަލަތައް ފެންމަތިވެފައިވުމުން، މުސާރައަކީ ހުރިހާ މައްސަލައެއްގެ ހައްލު ނޫންކަން ސާބިތުވެއެވެ. އެހެންކަމުން، މުސާރައިގެ އިތުރުން ޖަވާބުދާރީކުރުވުމުގެ ހަރުދަނާ ނިޒާމެއް އޮތުމަކީ ކޮންމެހެން ބޭނުންތެރި ކަމެކެވެ.
ސިންގަޕޫރުގެ ބޮޑުވަޒީރު ލޯރެންސް ވޯންގް --
ސިންގަޕޫރުގެ ބޮޑުވަޒީރަށް އަހަރަކު ދޭ 2.85 މިލިއަން ޑޮލަރުގެ މުސާރައަކީ ބައިނަލްއަގުވާމީ މިންގަނޑުތަކުން ބަލާއިރު އާދަޔާ ޚިލާފު ބޮޑު އަދަދެކެވެ. ނަމަވެސް، ރާއްޖެ ފަދަ ކުދި ގައުމުތަކުން ދަސްކުރަންވީ ސިންގަޕޫރުގެ މުސާރައިގެ އަދަދުތަކެއް ނޫނެވެ. އޭގެ ބަދަލުގައި، މުސާރަ ކަނޑައަޅާ އުސޫލުތަކާއި، މަސައްކަތުގެ ފެންވަރު ވަޒަންކުރާ ގޮތާއި، ދައުލަތް ހިންގުމުގައި ހާމަކަން ބޮޑުކުރުމުގެ މުހިންމުކަން ދެނެގަތުން މާ މުހިންމެވެ. ސިޔާސީ ލީޑަރުންނަކީ ގާބިލު އަދި ނަޒާހަތްތެރި ބަޔަކަށް ވާންޖެހޭއިރު، ރައްޔިތުންގެ ފައިސާ ހަރަދުކުރަނީ ޒިންމާދާރުކަމާއެކުތޯ ކަށަވަރުކުރުމަކީ ރައްޔިތުންގެ ހައްގެކެވެ. ލީޑަރެއްގެ މުސާރަ މިންކުރަން ފަސޭހަވި ނަމަވެސް، އޭނާގެ ލީޑަރުކަމުގެ އަގު ވަޒަންކުރުމަކީ އުނދަގޫ ކަމެކެވެ.
އެންމެ މުހިންމު ކަމަކީ ބޮޑުވަޒީރަކަށް 40،000 ޑޮލަރު ނުވަތަ 2.85 މިލިއަން ޑޮލަރު ލިބުމެއް ނޫނެވެ. ސަރުކާރުން ރައްޔިތުންނަށް ފޯރުކޮށްދޭ ހިދުމަތްތަކުގެ ފެންވަރާއި، އިގުތިސާދީ ހަމަޖެހުމާއި، ރައްޔިތުންގެ ދިރިއުޅުމުގެ ފެންވަރަށް އަންނަ ހެޔޮ ބަދަލުތަކަކީ ލީޑަރެއްގެ ހަގީގީ ކާމިޔާބީއެވެ. މި ކަންކަން ހާސިލުކުރެވޭނަމަ، ލީޑަރަކަށް ދޭ މުސާރައަކީ އެންމެ ރަނގަޅު އިންވެސްޓްމަންޓް ކަމުގައި ބެލެވިދާނެއެވެ.