U kragujevačkim Šumaricama u sredu je pokraj spomenika streljanim đacima izvedena antiratna i komemorativna manifestacija Veliki školski čas, kojom se obeležava sećanje na streljanje civila u Kragujevcu 21. oktobra 1941. godine. Okupljeni su poslali poruku da se tragedija u Šumaricama ne sme zaboraviti i da se nigde i nikada ne sme ponoviti.
Oglas
Pre 85 godina u Kragujevcu su snage Vermahta, uz pomoć domaćih izdajnika, tokom tri dana streljale 2.796 nevinih žrtava.
Poema "Miris oružja i nebo" književnice Vesne Kapor, u režiji Ane Đorđević izvedena je pokraj grobnice i spomenika streljanih učenika Kragujevačke gimnazije, u okviru centralne manifestacije Oktobarskih svečanosti u Kragujevcu. Poemu su izveli glumci Ljiljana Blagojević, Nadežda Jakovljević Lazić, Nikola Milojević, Miloš Krstović , Petar Lukić, Bogdan Milojević, Miloš Pantić, Kuzman Krstović i Bogdan Bogdanović.
Pre izvođenja poeme pomen žrtvama masakra služili su sveštenici Eparhije šumadijske SPC, a potom su položeni venci na humku streljanim đacima i profesorima.
Vence su položili kolektiv Prve Kragujevačke gimnazije, grada Kragujevca, Vlade Srbije u ostavci, Vojske Srbije, ambasade Francuske, Savezne republike Nemačke, Poljske, Izraela, Ukrajine, Crne Gore, Slovačke, Austrije, Velike Britanije, Ruske Federacije, Sjedinjenih američkih država i Azerbejdžana.
Pogledajte galeriju:
Veliki broj građana Šumadije i Kragujevca prisustvovalo je "Velikom školskom času " u Šumaricama , kao i osnovci i srednjoškolci iz grada na Lepenici koji su organizovano došli u spomen park "Kragujevački oktobar".
Podsetimo, povod okupatoru za streljanje civila tokom oktobra 1941. godine u Kragujevcu bio je zajednička oružana borba dva pokreta otpora u Srbiji, od 14. do 16. oktobra 1941. na putu Gornji Milanovac – Kragujevac koji su vodili bitku sa snagama nacista. Snage pokreta otpora ubile su 10 vojnika Vermahta, a 26 ranili. Po principu „100 za jednog“ odmazda je trebalo da pred streljačke vodove izvede 2.300 nedužnih civila, ali je rukovodilac streljanja major Paul Kenig, komandant 724. puka nacističke vojske, bio i više nego revnostan pa je naredio pogubljenje 2.796 civila.
Masakr su preživele 64 osobe. Streljanja su počela 19. oktobra u selima Ilićevo, Maršić i Grošnica kod Kragujevca, kada je ubijeno 412 meštana. Hapšenja i racije u gradu odigrale su se 20. oktobra 1941. godine, a 21. oktobra u Šumaricama je streljano 2.264 civila, među kojima je bio 261 mladić srednjoškolskog uzrasta i 40 dece od 11 do 15 godina. Najviše je stradalo Srba, 200 Roma i 39 Jevreja. Među streljanima bilo je 13 žena, a među njima bila je i studentkinja medicine i skojevka Nada Naumović. Ona je posthumno proglašena za narodnu herojku , a na mestu gde je streljana, zajedno sa ostalim nevinim civilima, podignut je spomenik "Bola i prkosa" u Šumaricama.
Teme