PETALING JAYA: Tuntutan Sabah dan Sarawak supaya Perjanjian Malaysia 1963 (MA63) ditunaikan tidak seharusnya dilabelkan secara automatik sebagai gerakan pemisahan, kata bekas ketua menteri Sabah, Salleh Said Keruak.
Salleh, yang juga bendahari Umno Sabah, berkata tuntutan kedua-dua negeri itu supaya MA63 ditunaikan hendaklah difahami dalam konteks asas sejarah pembentukan Persekutuan Malaysia.
Katanya, kebimbangan Sabah dan Sarawak merangkumi persoalan hak perlembagaan, perwakilan wilayah, perkongsian sumber dan autonomi politik.
"Tidak semua gerakan wilayah menuntut kemerdekaan. Banyak daripadanya menuntut perwakilan yang lebih kukuh, autonomi fiskal atau kawalan yang lebih besar terhadap sumber tempatan," katanya dalam satu catatan di Facebook mengenai kebangkitan regionalisme dalam politik global.
Salleh memetik contoh dari seluruh dunia, termasuk Quebec dan Alberta di Kanada, Catalonia di Sepanyol, Scotland di United Kingdom dan Greenland, bagi menggambarkan bagaimana gerakan wilayah boleh timbul daripada keadaan politik, ekonomi dan sejarah yang berbeza.
Beliau berkata gerakan sedemikian boleh didorong oleh identiti budaya yang tersendiri, rungutan ekonomi, peminggiran politik, konflik sejarah atau legasi pemerintahan kolonial.
Beliau berkata walaupun sesetengah gerakan menuntut kemerdekaan, gerakan lain menumpukan perhatian kepada pemerintahan sendiri yang lebih luas, kawalan terhadap sumber atau perwakilan wilayah yang lebih kukuh dalam struktur negara sedia ada.
"Sebuah negara yang kukuh ialah negara yang mampu mengimbangi perpaduan nasional dengan hak serta aspirasi wilayah-wilayahnya," katanya.
Awal bulan ini, Menteri Hal Ehwal Sabah dan Sarawak, Mustapha Sakmud, berkata 16 daripada 29 perkara utama di bawah MA63 telah diselesaikan sepenuhnya, manakala tiga lagi diselesaikan sebahagiannya dan 10 masih dalam rundingan.
Antara perkara yang masih belum diselesaikan ialah kajian semula pemberian khas di bawah Perkara 112D Perlembagaan Persekutuan, usaha menambah perwakilan Sabah dan Sarawak di Parlimen serta isu lain yang melibatkan hak perlembagaan dan autonomi kedua-dua negeri itu.
Mustapha berkata Bahagian Hal Ehwal Sabah dan Sarawak telah memulakan perbincangan rasmi dengan Suruhanjaya Pilihan Raya mengenai mekanisme untuk menambah perwakilan kedua-dua negeri itu di Parlimen.
MA63 ialah dokumen asas pembentukan Malaysia yang menjamin kedudukan, hak dan kepentingan Sabah dan Sarawak sebagai rakan dalam pembentukan Persekutuan.