Kabinet predsednika Crne Gore Jakova Milatovića kritikovao je način na koji je Vlada rešila dva otvorena pitanja s Hrvatskom, ocenjujući da ime Petra II Petrovića Njegoša nije trebalo uvoditi u spor oko naziva bazena u Kotoru, dok je tekst spomen-ploče u Morinju trebalo pažljivije formulisati.
Oglas
Istovremeno, iz Milatovićevog kabineta poručili su da su Crnoj Gori potrebni najbolji mogući odnosi s Hrvatskom i što brži napredak ka Evropskoj uniji, ali da dobrosusedski odnosi moraju počivati na uzajamnom uvažavanju i poštovanju dostojanstva obe države.
Reagujući na odluku Vlade da kotorski bazen, koji je do sada nosio ime nekadašnjeg vaterpoliste Zorana Džimija Gopčevića, preimenuje u "Gradski bazen - Petar II Petrović Njegoš", iz kabineta predsednika naveli su da Njegoševo ime ne bi trebalo da bude predmet sporova oko naziva sportskih objekata.
U saopštenju se ocenjuje da je Njegoš jedan od najvažnijih simbola crnogorske duhovnosti, državnosti i slobodarske tradicije, čije ime i delo zaslužuju poseban pijetet i dostojanstven odnos te da bi jednostavan naziv "Gradski bazen Kotor" bio prirodnije i primerenije rešenje.
Vlada je ove nedelje, nakon izmena Zakona o sportu, odlučila da promeni naziv kotorskog bazena. Skupština opštine Kotor nazvala ga je 2021. po Gopčeviću, jednom od najpoznatijih crnogorskih vaterpolista, ali je Zagreb od početka osporavao tu odluku, navodeći da je Gopčević tokom rata devedesetih bio angažovan kao čuvar u Morinju, gde su bili zatočeni hrvatski civili i ratni zarobljenici.
Milatovićev kabinet je ocenio da odluka Vlade da naknadno odobri spomen-ploču u Morinju u postojećem obliku i s postojećim tekstom, otvara pitanje načina na koji se Crna Gora odnosi prema svojoj prošlosti.
Iz Kabineta predsednika naglasili su da su zločini počinjeni u Morinju sudski utvrđeni i da žrtve i njihove porodice zaslužuju poštovanje i dostojanstveno sećanje. Upravo zbog toga, kako se dodaje, tekst ploče trebalo je pažljivije formulisati, s naglaskom na žrtvama i njihovom dostojanstvu, a bez izraza koji podležu političkim tumačenjima i mogu dodatno produbljivati podele.
Spomen-ploča je postavljena u oktobru 2022. kod nekadašnjeg vojnog objekta u Morinju, uz prisustvo tadašnjih crnogorskih i hrvatskih ministara.
Na ploči piše da je posvećena hrvatskim civilima i braniocima zatočenim "tokom velikosrpske agresije na Hrvatsku", što je od postavljanja izazivalo političke sporove u Crnoj Gori.
Apelacioni sud Crne Gore je 2014. pravosnažno potvrdio presude četvorici bivših pripadnika JNA za ratni zločin i nečovečno postupanje prema hrvatskim ratnim zarobljenicima u Morinju. Osuđeni su na kazne od dve do četiri godine zatvora.
Milatovićev kabinet je poručio da Crna Gora treba da teži najboljim mogućim odnosima s Hrvatskom, otvorenom i iskrenom dijalogu sa svim susedima i što bržem članstvu u Evropskoj uniji.
Ali, kako su naveli, dobrosusedska politika mora biti zasnovana na međusobnom uvažavanju, poštovanju dostojanstva obe države i doslednoj primeni principa koji jednako važe za sve.
Evropski put Crne Gore, po oceni Kabineta predsednika, podrazumeva izgradnju poverenja, ali i spremnost da se o osetljivim pitanjima razgovara odgovorno, otvoreno i bez selektivnog pristupa.
Dobri odnosi sa susedima i napredak prema EU treba da počivaju na iskrenom dijalogu i doslednom odnosu prema prošlosti, uz poštovanje dostojanstva svih žrtava, navodi se u saopštenju.
Hrvatska je od Crne Gore zatražila da ispuni osam zahteva pre završetka pristupnih pregovora, među kojima su spomen-ploča i ime bazena.
Evropska komesarka za proširenje Marta Kos je danas izjavila da bilateralna pitanja Crne Gore i Hrvatske nisu deo samog pregovaračkog procesa sa EU, ali da moraju biti rešavana, jer je za dalji napredak Podgorice potrebna saglasnost svih 27 članica Unije.
Teme