Novi sistem i autobuske linije u Baru

Mašinski fakultet i podgorička kompanija “ITS Engineering” analiziraju postojeći gradski i prigradski prevoz u Baru, utvrđuju stvarne potrebe stanovništva i predložiće kako bi ubuduće trebalo da izgledaju autobuske linije, redovi vožnje i stajališta, ali i način organizacije, finansiranja i kontrole javnog prevoza.

Opština je izabrala njihovu zajedničku ponudu na tenderu za izradu Studije sistema javnog prevoza putnika na području barske opštine, za šta je izdvojeno 48.400 eura s PDV-om.

Prema odluci o izboru najpovoljnije ponude, Mašinski fakultet je nosilac projekta i zadužen je za 80 odsto ugovorenih poslova.

Ugovor o izradi Studije zaključen je u martu, uz prvobitni rok izvršenja od 180 kalendarskih dana, što znači da je posao trebalo da bude završen do 30. avgusta, ali je naknadno je zaključen aneks ugovora kojim je rok za završetak posla produžen najkasnije do 30. oktobra ove godine. Produženje je odobreno na zahtjev Mašinskog fakulteta, a razlog je potreba da se istraživanja neophodna za izradu studije sprovedu van ljetnje turističke sezone, odnosno kada se sistem javnog prevoza vrati u redovan režim funkcionisanja.

Od 6. do 16. oktobra anketari obilaze oko 1.200 domaćinstava na teritoriji barske opštine, prikupljajući podatke koji će poslužiti kao osnova za planiranje budućih autobuskih linija, stajališta i redova vožnje.

Izrada studije, ipak, ne znači da će nove linije i redovi vožnje automatski biti uvedeni, jer će za njihovu realizaciju biti potrebne naknadne odluke nadležnih organa.

Rukovodilac izrade studije je Boško Matović s Mašinskog fakulteta, doktor nauka iz oblasti saobraćajnog inženjerstva, a kao članovi stručnog tima navedeni su i dr Mirjana Grdinić Rakonjac, master inženjeri saobraćaja Anđela Vučetić i Marko Radetić i Dalibor Milošević iz kompanije “ITS Engineering”.

Izrada studije trebalo bi da omogući Opštini Bar da buduće odluke o organizaciji javnog prevoza zasniva na podacima o stvarnim potrebama stanovništva, umjesto isključivo na postojećem rasporedu linija i dosadašnjoj praksi.

Poseban izazov predstavlja teritorijalna razuđenost barske opštine, koja obuhvata gradsko područje, primorska naselja, prigradske zone i udaljenija mjesta u zaleđu. Potrebe stanovnika centra Bara nijesu iste kao potrebe građana koji žive u Sutomoru, Čanju, Starom Baru, Virpazaru ili Ostrosu, naročito kada je riječ o svakodnevnom odlasku na posao, u školu, zdravstvene ustanove i obavljanju drugih obaveza.

Zbog toga je jedan od ključnih zadataka utvrđivanje broja i strukture putovanja, načina na koji se građani kreću, najčešćih pravaca kretanja i vremenskih perioda u kojima je potreba za prevozom najveća.

Poseban dio posla povjeren je kompaniji “ITS Engineering”, pa je ta firma zadužena za analizu prostorno-planske dokumentacije važne za organizaciju javnog prevoza, kao i za sagledavanje postojećih zakonskih i institucionalnih rješenja u oblasti gradskog i prigradskog prevoza u Crnoj Gori. Treba da identifikuje ograničenja postojećeg regulatornog okvira i mogućnosti njegovog unapređenja, a dio posla odnosi se i na definisanje budućeg modela organizacije i upravljanja sistemom.

To uključuje utvrđivanje odnosa između Opštine Bar i prevoznika, definisanje njihovih obaveza i odgovornosti, kao i razradu institucionalnih, ugovornih i operativnih mehanizama funkcionisanja javnog prevoza. Kompanija će učestvovati i u definisanju uslova i načina izbora prevoznika, modela ugovaranja, procedura kontrole i praćenja kvaliteta i efikasnosti usluga.

Jedna od glavnih aktivnosti u okviru izrade studije je anketiranje domaćinstava, pa je planirano da do 16. oktobra anketari obiđu oko 1.200 slučajno izabranih domaćinstava na teritoriji cijele opštine, od Sutomora i Čanja do Starog Bara, Virpazara i Ostrosa. Od građana se traže osnovne informacije o domaćinstvu i vozilima kojima raspolažu, kao i podaci o svim kretanjima članova domaćinstva starijih od šest godina tokom prethodnog radnog dana, uključujući i kretanja pješice.

Prikupljeni podaci trebalo bi da pokažu ne samo koliko građana koristi postojeći prevoz, već i gdje postoji potencijalna potreba za novim linijama, češćim polascima ili drugačijim rasporedom stajališta.