Gubici vode na Žabljaku dostizali 75 odsto

Gubici vode u vodovodnom sistemu opštine Žabljak, prema urađenim analizama, dostizali su oko 75 odsto, zbog čega je planirana druga faza projekta modernizacije sistema vodosnabdijevanja, koja podrazumijeva uvođenje pametnih vodomjera, daljinskog očitavanja i savremenog sistema za praćenje potrošnje i otkrivanje kvarova.

Prema tehničkoj dokumentaciji projekta adaptacije postojećeg sistema vodosnabdijevanja, koju je objavilo Ministarstvo javnih radova, planirana je ugradnja oko 3.400 vodomjera i isto toliko radio-modula, čime bi se omogućilo automatsko daljinsko očitavanje potrošnje kod fizičkih i pravnih lica.

Cilj projekta je da se gubici vode smanje, unaprijedi kontrola potrošnje i obezbijedi efikasnije upravljanje vodovodnom mrežom, posebno u periodima turističke sezone, kada se broj ljudi koji borave na Žabljaku višestruko povećava.

Prema podacima iz dokumentacije, gradska vodovodna mreža trenutno ima oko 3.150 priključaka, od čega se približno 2.950 odnosi na fizička, a 200 na pravna lica. Oko 22 odsto mjernih mjesta obračunava se paušalno, bez ugrađenog vodomjera, dok je veliki broj postojećih uređaja stariji od pet godina i zahtijeva provjeru tačnosti.

U dokumentaciji se navodi da dotrajali i manje precizni vodomjeri mogu registrovati manju potrošnju od stvarne, što doprinosi takozvanim prividnim ili “papirnim” gubicima. Pored toga, značajan problem predstavljaju i fizički gubici, odnosno curenja na cjevovodima, koja je potrebno što prije otkriti i sanirati.

Druga faza projekta nadovezuje se na uvođenje SCADA sistema, čija je prva faza, prema dokumentaciji, u završnoj fazi implementacije. Ovaj sistem omogućava kontinuirano praćenje ključnih parametara vodosnabdijevanja, uključujući protok i pritisak vode, kao i nadzor nad pojedinim objektima i postrojenjima.

Planirano je formiranje mjernih zona, poznatih kao DMA zone, koje predstavljaju jasno definisane djelove vodovodne mreže sa mjeračima protoka i senzorima pritiska. Praćenjem količine vode koja ulazi u svaku zonu i poređenjem sa registrovanom potrošnjom moći će se lakše utvrditi gdje dolazi do gubitaka.

Na taj način komunalno preduzeće trebalo bi da dobije precizniju sliku stanja mreže i mogućnost da brže reaguje na kvarove, umjesto da se problemi otkrivaju tek nakon većih gubitaka vode ili poremećaja u snabdijevanju.

Projektom je predviđeno i postavljanje šest uređaja, odnosno gateway-a, koji će prikupljati podatke sa radio-modula na vodomjerima i prosljeđivati ih serveru. Podaci bi se objedinjavali u zajedničkom softverskom sistemu za upravljanje mjerenjima i potrošnjom vode.

Važan dio planiranog rješenja je i uvođenje geografskog informacionog sistema (GIS), koji bi sadržao podatke o vodovodnoj i kanalizacionoj infrastrukturi, uključujući položaj cijevi, njihove materijale i prečnike, kvarove, pumpne stanice, izvorišta i mjernu opremu.

Povezivanjem GIS-a sa sistemom za obradu podataka trebalo bi da se ubrzaju pronalaženje kvarova, izdavanje radnih naloga i organizacija popravki. Digitalna baza omogućila bi i prepoznavanje djelova mreže u kojima su gubici najveći, kako bi se intervencije i buduće rekonstrukcije planirale prema prioritetima.

Plan uključuje i nabavku opreme za terenska mjerenja i detekciju curenja, kao i operativnih vozila za ekipe koje će na osnovu dobijenih podataka provjeravati stanje na mreži i otklanjati uočene probleme.

Žabljak se suočava sa sve većim zahtjevima za vodom zbog turističkog razvoja i sezonskog priliva gostiju i vlasnika vikendica. Prema popisu iz 2023. godine opština ima 3.002 stanovnika, u pojedinim periodima zimske i ljetnje sezone broj ljudi koji borave na tom području, prema projektnoj dokumentaciji, može biti četiri do šest puta veći.

Zbog toga je unapređenje vodovodne infrastrukture jedan od važnih preduslova za pouzdanije snabdijevanje stanovništva i turističkih objekata.

U dokumentaciji se navodi da vodovodnu mrežu čine cijevi različite starosti i materijala, uključujući azbestno-cementne, liveno-gvozdene i novije polietilenske cijevi. Dio mreže već je rekonstruisan u pojedinim ulicama gradskog jezgra, dok se pripremaju projekti za nastavak zamjene dotrajalih cjevovoda i izgradnju rezervoara.