SE: Crna Gora potpisala ugovor kojim se jačaju kapaciteti...

Berse ustaje kako bi se obratio ministrima i ambasadorima na ceremoniji potpisivanja protokola uz Varšavsku konvenciju, prvi međunarodni ugovor koji obuhvata sprečavanje pranja novca i finansiranja terorizma, Foto: Savjet Evrope

Osam država i Evropska unija (EU) potpisale su danas u Strazburu novi međunarodni ugovor kojim se jačaju kapaciteti nadležnih organa za oduzimanje imovine stečene kriminalnim aktivnostima, uključujući kriptoimovinu, saopšteno je danas iz Savjeta Evrope (SE).

U saopštenju se dodaje da su Crna Gora, Gruzija, Grčka, Mađarska, Luksemburg, Monako, San Marino i Ujedinjeno Kraljevstvo prve među 46 država članica SE potpisale ovaj ugovor, koji je otvoren za potpisivanje povodom konferencije "Octopus 2026", posvećene sajber kriminalu.

"Novi ugovor, koji predstavlja Dodatni protokol uz Konvenciju Savjeta Evrope o pranju, traženju, zapljeni i oduzimanju prihoda stečenih kriminalom i o finansiranju terorizma (poznatu kao 'Varšavska konvencija'), modernizuje pravni i institucionalni okvir za povraćaj imovine, kao odgovor na sve sofisticiranije, transnacionalne i tehnološki naprednije kriminalne mreže", ističe se u saopštenju SE.

Generalni sekretar SE Alen Berse izjavio je da novac stečen kriminalom održava organizovani kriminal.

"Njime se kupuje i ono što nikada ne bi smjelo biti na prodaju – naše demokratije. Oduzimanje tog novca pitanje je demokratske bezbjednosti. Nijedna država ne može samostalno da obezbijedi povraćaj imovine stečene kriminalom preko državnih granica. Zahvaljujući ovom protokolu, nijedna to više neće morati da radi sama", poručio je Berse.

U saopštenju SE se navodi da protokol dodatno jača Varšavsku konvenciju, jedan od ključnih međunarodnih ugovora u borbi protiv pranja novca i finansiranja terorizma, usvojen 2005. godine.

"Njime se uvode značajni novi mehanizmi za praćenje tokova novca. Sudovi će moći da oduzimaju imovinu povezanu sa širim kriminalnim aktivnostima, u određenim slučajevima čak i bez pravosnažne osuđujuće presude. Oduzimanje će moći da obuhvati i imovinu koja se nalazi u posjedu trećih lica, uz zaštitu prava savjesnih držalaca. Nadležni organi moći će, kada je to opravdano, hitno da zamrznu ili zaplijene imovinu, bez prethodnog obavještenja, kako bi spriječili njeno premještanje ili prikrivanje", kazali su iz SE.

U saopštenju se navodi da protokol takođe obavezuje države da uspostave kancelarije za pronalaženje i upravljanje imovinom stečenom kriminalom.

"Njime se jača uloga finansijsko-obavještajnih jedinica i unapređuje pristup nadležnih organa finansijskim podacima i podacima o virtuelnoj imovini. Efikasna primjena instrumenata i mehanizama predviđenih protokolom omogućiće brži i pravičniji povraćaj imovine u prekograničnim slučajevima", rekli su iz SE.

U saopštenju se navodi da će protokol ojačati međunarodnu saradnju kroz širu razmjenu informacija, zajedničke istrage i neposrednu saradnju između kancelarija za povraćaj i upravljanje imovinom.

"Te kancelarije biće obavezne da odgovaraju na zahtjeve u utvrđenim rokovima, uključujući rok od tri dana u hitnim slučajevima. Oduzeta imovina prvenstveno će se vraćati žrtvama ili njenim zakonitim vlasnicima, dok će se oduzeti novčani iznosi veći od 10.000 eura, po pravilu, dijeliti na jednake djelove između uključenih država", kazali su iz SE.

Iz te institucije su naveli da se države takođe podstiču da oduzetu imovinu koriste u društveno korisne svrhe ili za javno dobro, kako bi se prihodi stečeni kriminalom pretvorili u korist za lokalne zajednice.

"Da bi protokol stupio na snagu, potrebno je pet ratifikacija, od kojih najmanje tri moraju biti od država članica Savjeta Evrope. Ministri vanjskih poslova 46 država članica Savjeta Evrope usvojili su Dodatni protokol 15. maja 2026. godine, tokom godišnjeg zasjedanja Komiteta ministara u Kišinjevu", piše u saopštenju.