Gopčevića brišu Zakonom o sportu: Skupština usvojila izmjenu...

Crnogorski parlament sinoć je usvojio izmjene Zakona o sportu koje predviđaju da se nazivi sportskih objekata u državi mogu vezati za grad u kom se taj objekat nalazi, datum od posebnog značaja za tu opštinu ili za ličnost od čije je smrti proteklo najmanje 40 godina - čime se otvara mogućnost da Vlada na taj način izmijeni ime bazena “Zoran Džimi Gopčević” u Kotoru, što je jedan od zahtjeva Hrvatske u rješavanju bilateralnih pitanja između Podgorice i Zagreba.

Proslavljeni crnogorski i jugoslovenski vaterpolista Zoran Gopčević preminuo je 30. septembra 2000. godine, što znači da je od njegove smrti prošlo nešto više od 26 godina. S obzirom na to da Zakon o sportu, donijet na predlog poslaničkog kluba PES-a, podrazumijeva da bi za imenovanje objekta po nekoj ličnosti trebalo da prođe 40 godina od njene smrti, kotorski bazen neće moći da nosi ime po Gopčeviću.

Izmjenama Zakona je određeno da nazivi sportskih objekata određeni do dana stupanja na snagu ovog zakona, prestaju da važe ako nijesu u saglasju sa novim odredbama - što znači da bazen u Kotoru neće moći da se zove “Zoran Džimi Gopčević”, kad izmjene zakona budu objavljene u Službenom listu i sprovede se predviđena procedura.

Zagreb je krajem januara 2025. blokirao Crnoj Gori zatvaranje Poglavlja 31 (Spoljna, bezbjednosna i odbrambena politika), a za odblokiranje, između ostalog, traži i povraćaj imovine oduzete Hrvatima u Crnoj Gori, obeštećenje bivših morinjskih logoraša, rasvjetljavanje sudbine nestalih tokom rata u Hrvatskoj, ali i promjenu imena bazena u Kotoru.

Lokalni parlament u tom gradu je u avgustu 2021. odlučio da ga nazove po Gopčeviću, za kog su rekli da je jedan od najboljih vaterpolista s ovih prostora. Iz Zagreba su to osudili, tvrdeći da je Gopčević bio čuvar u logoru u Morinju.

Sredinom prošle sedmice kotorska vlast nije uspjela u namjeri da izmijeni ime bazena.

ŠTA PIŠE U PREDLOGU IZMJENA

U Zakonu o sportu sada je predviđeno da korisnik ili vlasnik sportskog objekta u većinskom vlasništvu države ili lokalne samouprave Ministarstvu sporta dostavi zahtjev za saglasnost na predlog naziva sportskog objekta, a da je taj Vladin resor dužan da na taj zahtjev odgovori pozitivno u roku od 30 dana, ako je naziv tog sportskog objekta određen prema nazivu jedinice lokalne samouprave, odnosno naselja na čijem se području nalazi taj objekat i datumu koji je utvrđen kao praznik ili datum od posebnog značaja za tu jedinicu lokalne samouprave.

Takođe, Ministarstvo bi trebalo da pruži saglasnost ako je naziv sportskog objekta određen prema datumu osnivanja ili drugom datumu od posebnog značaja za sportsku organizaciju koja koristi objekat, te ličnom imenu, prezimenu, nadimku ili pseudonimu osobe od čije je smrti do dana određivanja naziva proteklo najmanje 40 godina.

Ako nazivi sportskih objekata nijesu u skladu sa ovim odredbama, a vlasnik ili korisnik sportskog objekta ne zatraži naknadnu saglasnost od Ministarstva ili ono ne da saglasnost, Ministarstvo može da predloži naziv objekta, koji potom odobrava Vlada.

U obrazloženju predloga zakona, poslanici PES-a su kao razlog za donošenje izmjena naveli da sportski objekti u državnoj svojini, u većinskom vlasništvu države ili u vlasništvu po modelu privatno-javnog partnerstva, kao i objekti koje posjeduju ili koriste opštine, Glavni grad i Prijestonica, služe zajednici i održavaju se javnim sredstvima.

“Njihov naziv treba da izražava pripadnost gradu, naselju ili sportskoj organizaciji koja ih koristi. Vezivanjem naziva za žive ili nedavno preminule osobe javni objekat se personalizuje, a pitanje njegovog naziva postaje predmet sporova i političkih podjela koje nemaju veze sa sportom”, piše u dokumentu.

Naveli su da se predloženim rješenjem uvodi “jedinstveno i objektivno pravilo za cijelu Crnu Goru”.

“Vremenska distanca od 40 godina omogućava odavanje počasti ličnostima čiji je značaj istorijski potvrđen, a istovremeno sprečava da se naziv objekta koristi za ostvarivanje aktuelnih političkih ili ličnih interesa. Radi obezbjeđivanja jednakog postupanja prema svim javnim sportskim objektima, predviđa se prestanak važenja postojećih naziva, dok nove nazive, u skladu sa utvrđenim pravilima, određuje Vlada”, dodaje se.

Pojasnili su da je nakon toga, za svako određivanje ili promjenu naziva potrebna prethodna saglasnost organa državne uprave nadležnog za poslove sporta.

“Na taj način vlasnici i korisnici objekata, uključujući jedinice lokalne samouprave, mogu određivati i mijenjati nazive isključivo u skladu sa jedinstvenim pravilima. Naziv javnog sportskog objekta može se odrediti i prema sponzoru”, navodi se u obrazloženju, iako toga nema u tekstu izmjena.

Govoreći o neuspjeloj sjednici kotorskog parlamenta, gradonačelnik Vladimir Jokić (Demokrate) rekao je prošle sedmice “Vijestima” da je sa svim partijama održao konsultacije o promjeni bazena i sve ih pitao da li će, ukoliko se to stavi na dnevni red, glasati “za”, te da je na taj način uvidio da ne bi bilo dovoljno glasova za promjenu imena.

Naveo je i da mu je iz Demokratske partije socijalista (DPS) tada saopšteno da zbog stava o (šefu parlamenta i Nove srpske demokratije) Andriji Mandiću, neće ni glasati, ni doći na sjednicu.

Jokić je podsjetio da je Evropski savez u martu podnio inicijativu SO Kotor, ali, prema njegovim riječima, nije imala dovoljno glasova da dođe na dnevni red.

On je ocijenio da, među vladajućom većinom, niko nije entuzijastičan povodom promjene imena bazena, ali da bi jedan dio glasao “za” zbog međunarodnih obaveza.

“Imate obavezu da pričate i o stvarima koje su neprijatne. A ovo je jedna od njih i završila je kako je završila”, rekao je.