PARIS, France — In ka badan 1,800 qof ayaa lagu xiray guud ahaan dalka Faransiiska kadib rabshado, boob iyo dab-qabadsiin ka dhacay dibadbaxyo looga cabanayo kor u kaca qiimaha nolosha, sida uu Axaddii sheegay Wasiirka Arrimaha Gudaha ee Faransiiska, Laurent Nunez.
18 October, 2026
Rabshadihii dhacay Sabtidii ayaa sii kordhiyey xiisadda siyaasadeed ee ka horreysa doorashada madaxtinimada Faransiiska ee 2027, iyadoo caro ka dhalatay sicir-bararka ay isku biirsatay xaddidaadaha adag ee dowladda ka haysta kordhinta kharashaadka dadweynaha.
Iskahorimaadyo u dhexeeya dibadbaxayaasha iyo ciidamada ammaanka, dab-qabadsiin iyo boob ayaa ka dhacay magaalooyin dhowr ah intii ay socdeen dibadbaxyada Sabtidii. Wasaaradda Arrimaha Gudaha ayaa sheegtay in in ka badan 600 askari oo boolis ah ay ku dhaawacmeen.
Booliska Paris ayaa sheegay in 855 qof lagu xiray caasimadda, iyagoo tiradaas ku tilmaamay mid aan hore loo arag. Xeer-ilaaliyeyaasha ayaa sheegay in 517 qof ay weli ku jireen xabsiga, kuwaas oo ay ku jiraan 171 qof oo aan qaan-gaarin. Tiradani waxay ahayd mid ku-meel-gaar ah, iyadoo xarigyada ay socdeen ilaa subaxnimadii Axadda.
Inta badan dadka lagu xiray Paris ayaa lagu eedeeyay inay ku lug lahaayeen qaadista ama haysashada alaab la dhacay, ka mid ahaanshaha koox lagu tuhunsan yahay inay qorshaynayso rabshado iyo burburinta hantida.
Bartamaha Faransiiska, kooxo rabshado wada ayaa dab qabadsiiyey xarunta taariikhiga ah ee dowladda hoose ee magaalada Limoges, taasoo qayb weyn oo ka mid ah dhismaha uu dabku baabi’iyey. Duqa magaalada, Guillaume Guerin, ayaa cambaareeyey burburka loo geystay xarunta.
Mas’uuliyiintu waxay sidoo kale sheegeen in weerarro lagu qaaday dhismayaal dowladeed iyo goobo ganacsi oo ku yaalla Marseille, Lyon, Avignon iyo Grenoble. Booliska ayaa magaalooyin dhowr ah ku adeegsaday sunta dadka ka ilmeysiisa iyo baabuurta biyaha tuura si ay u kala eryaan dibadbaxayaasha.
Dibadbaxayaasha qaarkood ayaa sidoo kale ku dhaawacmay rabshadaha. Wargeyska Le Figaro ayaa sheegay in wiil 17 jir ah uu gacantiisa ku waayey bam ay boolisku ku tuureen magaalada Saint-Etienne.
Madaxweynaha Faransiiska, Emmanuel Macron, ayaa ballanqaaday in dadka mas’uulka ka ahaa rabshadaha la maxkamadayn doono lana ciqaabi doono.
“Jamhuuriyaddeenna meel ugama banaana rabshado,” ayuu Macron ku qoray barta X, isaga oo cambaareeyey weerarrada lagu qaaday dhismayaasha dowladda, ganacsiyada iyo xarumaha dowladaha hoose.
Qasriga Élysée ayaa sheegay in Madaxweyne Macron uu shacabka Faransiiska la hadli doono 8-da fiidnimo waqtiga maxalliga ah Axadda.
Siyaasiyiinta mucaaradka ah ee doonaya inay Macron kaga dambeeyaan madaxtinimada doorashada 2027 ayaa iyaguna ka hadlay rabshadaha.
Musharraxa xisbiga midigta fog, Marine Le Pen, ayaa ku eedaysay xisbiga garabka bidix ee Jean-Luc Mélenchon inuu “sharciyadeeyey rabshadaha.” Waxay sheegtay inay dadka Faransiiska ka ilaalin doonto “rabshadaha garabka bidix ee xagjirka ah.”
Mélenchon, oo taageeray dibadbaxyada iyo mudaharaadyadii hore ee ardayda, ayaa ugu baaqay dibadbaxayaasha inay ka fogaadaan boobka, isagoo sheegay in falalka noocaas ah ay “ka hor imaanayaan hab-dhaqankeena.”
Dibadbaxyada ayaa waxaa isugu yimid cabashooyin la xiriira qiimaha shidaalka, mushaharrada hoose iyo dhibaatooyinka haysta beeraleyda iyo shaqaalaha dab-damiska. Ardayda dugsiyada iyo jaamacadaha oo dalbanayay in la hagaajiyo xaaladaha waxbarashada ayaa sidoo kale ka qaybgalay.
Wasaaradda Arrimaha Gudaha ayaa sheegtay in tirada guud ee ka qaybgalayaasha dibadbaxyada dalka oo dhan ay gaartay 550,000 qof, oo ay ku jiraan 110,000 qof oo ku sugnaa Paris. Ururka shaqaalaha CGT ayaa isaguna bixiyey qiyaas ka sarreysa, isagoo sheegay in 800,000 qof ay dalka oo dhan ka qaybqaateen.
Deynta sare iyo miisaaniyad-darrada Faransiiska ayaa xaddidaya awoodda dowladda ee ku aaddan inay kordhiso kharashaadka si ay uga jawaabto dalabaadka shacabka.
Baaqyo baraha internetka lagu faafinayo oo ku saabsan dib u soo nooleynta dhaqdhaqaaqii “Jaakadaha Jaallaha ah” (Yellow Vest) ayaa sidoo kale walaac ku abuuray dowladda, iyadoo laga cabsi qabo in dibadbaxyada ardaydu isu beddeli karaan rabshado ballaaran.
Dhaqdhaqaaqa Jaakadaha Jaallaha ah ayaa billowday sanadkii 2018, xilligaas oo mudaaharaadyo looga soo horjeeday qorshe lagu kordhinayay canshuurta shidaalka ay isu beddeleen dhaqdhaqaaq ballaaran oo looga cabanayo qiimaha nolosha iyo sinnaan la’aanta bulshada.
Waxaa loogu magac daray jaakadaha midabka jaallaha ah ee si fudud loo arki karo ee ay xirnaayeen dibadbaxayaashu, waxaana dhaqdhaqaaqaasi sababay bilo ay socdeen dibadbaxyo dalka oo dhan ah, kuwaas oo qaarkood ay la socdeen iska horimaadyo rabshado wata oo dhex maray dibadbaxayaasha iyo booliska.