Kritični propusti u softveru na kojem počiva internet: Milioni...

Globalne kompanije i vlade požurile danas su užurbano pokušavale da otklone kritične bezbjednosne propuste u programskom jeziku PHP, na kojem se zasniva veliki dio interneta, nakon što je jedna kompanija koja pruža usluge računarstva u oblaku prijavila milione pokušaja hakerskih napada poslije otkrivanja ranjivosti.

To je uslijedilo nakon što su vlade u Evropi i drugim djelovima svijeta u srijedu, iz predostrožnosti, privremeno isključile pojedine internet stranice, dok su njihovi administratori užurbano radili na zaštiti sistema koji koriste taj softver.

Hitna obustava bankarskih, avio, željezničkih, poreskih i državnih onlajn usluga, od Tokija do Helsinkija, predstavlja jedan od najozbiljnijih testova za programske alate stare više decenija, na kojima počiva funkcionisanje interneta. Ovaj incident pokazao je koliko vlade i kompanije zavise od programskog koda koji malo ljudi u potpunosti razumije.

„Nijesam vidio ništa slično već veoma, veoma dugo“, rekao je danas izvršni direktor Majkrosofta Satja Nadela na jednom događaju u Njemačkoj, ističući da je incident pokazao koliko je važno razvijati softver koji se može bezbjedno održavati kako sistemi postaju sve složeniji.

„Znam da je za sve IT stručnjake i stručnjake za bezbjednost ovo bio dug dan i duga noć“, rekao je Nadela.

PHP je jedan od temelja interneta, kao i HTML i Pajton

Programeri PHP-a, jednog od ključnih programskih jezika, poput HTML-a i Pajtona, objavili su u srijedu ispravke za bezbjednosne propuste koji su godinama postojali u tom softveru, sve dok nijesu otkriveni uz pomoć vještačke inteligencije (AI). Korisnike su pozvali da „odmah ažuriraju“ softver.

Medlin Lorens, suosnivačica belgijske kompanije za sajber bezbjednost Aikido sekjuriti, izjavila je da su detalji o bezbjednosnim propustima postali javno dostupni prije nego što su ispravke bile spremne, nakon čega su prijavljeni hakerski napadi.

„Kompanije žure da ažuriraju svoje sisteme kako bi se zaštitile od napadača koji mogu da koriste vještačku inteligenciju za iskorišćavanje tih propusta. Upravo se u tome sastoji cijela trka“, rekla je ona.

Dok su kompanije i vlade instalirale bezbjednosne ispravke i iz predostrožnosti privremeno isključivale internet stranice, broj pokušaja hakerskih napada porastao je na milione, saopštila je kompanija za usluge računarstva u oblaku Klaudfler.

„U deset sati prije nego što su propusti javno objavljeni, na našoj mreži zabilježili smo hiljade pokušaja njihovog iskorišćavanja“, napisao je izvršni direktor Klaudflera Metju Prins kasno u srijedu na društvenoj mreži X.

„Taj broj je porastao na desetine hiljada u prvih 45 minuta nakon objave, na stotine hiljada u roku od dva sata, a sada se mjeri milionima“, naveo je Prins.

Posljedice od Japana do Finske

Japanske kompanije, uključujući brokersku kuću Nomura, finansijsku grupu Micubiši UFJ, avio-kompaniju ANA i željezničku kompaniju Ist Japan rejlvej, saopštile su danas da su privremeno obustavile pojedine internet usluge u okviru hitnih mjera zaštite.

Proizvođač piva Asahi grup holdings privremeno je isključio određene internet stranice i sisteme i započeo procjenu bezbjednosnih rizika. Osiguravajuća kompanija Tokio marin holdings saopštila je da je privremeno ugasila internet stranicu svoje grupacije.

Japansko Ministarstvo finansija i Meteorološka agencija djelimično su obustavili onlajn usluge radi sprovođenja bezbjednosnih mjera, dok je Nacionalna poreska agencija Japana privremeno isključila svoj servis.

Preventivne obustave rada ukazuju na sve veću zabrinutost Japana zbog sajber bezbjednosti, nakon što je ta zemlja u prvih devet mjeseci ove godine zabilježila više sajber incidenata nego tokom cijele prošle godine, pokazuju podaci kompanije TrendAI.

Francuska telekomunikaciona grupa Oranž saopštila je da je iz predostrožnosti privremeno obustavila pristup određenim internet stranicama i aplikacijama zasnovanim na PHP-u u nekoliko svojih podružnica.

Tensent klaud, jedan od najvećih kineskih pružalaca usluga računarstva u oblaku, pozvao je korisnike da instaliraju ažurirane verzije PHP-a, ali nije preporučio masovno isključivanje internet stranica.

Finski državni pružalac IT usluga Valtori saopštio je da je tokom noći nastavio instaliranje bezbjednosnih ispravki za PHP i da postepeno ukida preventivne blokade usluga, nakon što je dan ranije obustavio rad javnih internet servisa državnih institucija.

„Obnavljanje usluga može potrajati danima, pa čak i nedjeljama, jer je, osim ažuriranja, potrebno pažljivo testirati sisteme“, izjavio je generalni direktor Valtorija Hanu Naumanen.

Iz Valtorija su naveli da prekidi u radu nijesu izazvani iskorišćavanjem bezbjednosnih propusta niti sajber napadom koji je doveo do neovlašćenog pristupa sistemima, kao i da nemaju saznanja da se otkrivene ranjivosti trenutno aktivno iskorišćavaju.

Za primjenu ispravki mogle bi biti potrebne nedjelje

Više azijskih vlada naložilo je danas sprovođenje provjera sajber bezbjednosti zbog otkrivenih ranjivosti u programskom jeziku PHP.

Kinesko Ministarstvo industrije pozvalo je organizacije i korisnike da provjere svoje sisteme i pređu na najnoviju bezbjednu verziju PHP-a. Preporučilo je i pojačan nadzor sajber bezbjednosti, kao i promjenu korisničkih naloga, lozinki i pristupnih ključeva tamo gdje je to potrebno.

Južna Koreja podigla je nivo upozorenja na sajber prijetnje u privatnom sektoru i aktivirala hitne mjere odgovora, zbog zabrinutosti od povećanog rizika od hakerskih napada.

Feliks Kulenkamp, rukovodilac za bezbjednost u njemačkom udruženju digitalne industrije Bitkom, izjavio je da su mnogi veći operateri već sproveli ažuriranja, ali da bi taj proces mogao potrajati duže u slučaju složenih IT sistema i manjih organizacija.

„Oni možda koriste internet stranicu zasnovanu na PHP-u, ali ne prate pažljivo njeno funkcionisanje“, rekao je Kulenkamp.

„Ako je internet stranica zasnovana na staroj verziji PHP-a za koju ne postoji bezbjednosna ispravka, neophodno je ažurirati cijeli sistem“, dodao je on.