Sulod sa 21 ka tuig nga pagpanguma, nasinati ni Alson Vallarta, 44, ang kainit, kakapoy ug kapildihan sa uma, apan wala kini makapahunong kaniya sa pagpaningkamot aron masuportahan ang iyang unom ka anak ug mahatagan sila og mas maayong kaugmaon.
Isip amahan sa unom ka anak, sa uma nagsalig si Vallarta aron masuportahan ang panginahanglan sa iyang pamilya, ilabina ang pagpaeskwela sa mga anak.
Pinaagi sa iyang paningkamot sa pagpanguma, napahuman na niya sa kolehiyo ang iyang kamagulangan.
Duha pa ang nag-eskwela sa kolehiyo, samtang tulo ang anaa sa elementarya.
Nagsugod si Vallarta sa pagpanguma pinaagi sa pagtanom og carrots. Sa paglabay sa mga tuig, nagkalainlain na ang iyang gitanom hangtod nga nahimo nang nagkalainlaing klase sa utanon ang anaa sa iyang uma. Karon, espada, sweet corn, cauliflower, kamatis ug repolyo ang iyang gipananom.
“Lisod gyud ang pagpananom, kainit ug kakapoy madungan na nimo ug bati,” matod niya.
Matod ni Vallarta, duol sa P10,000 ang iyang magasto sa abono, liso ug tambal sa mga tanom.
Apan dili kanunay mabawi sa halin ang iyang gipuhonan, hinungdan nga usahay malugi siya.
Mas dako pa ang risgo kon moabot ang bagyo, kay dali rang madaot ang mga tanom ug mahimong mawala ang iyang gipuhunan.
“Kadaghan nako kasugat anang mapilde, dili kay tulo o kausa ra,” dugang niya.
Apan bisan sa kalisod, gipili gihapon ni Vallarta nga ipadayon ang pagpananom.
Mapasalamaton siya niini kay napahuman niya ang iyahang kinamagulangan.
“Mopadayon gihapon ko sa pagpananom,” dugang niya.
Sa 21 ka tuig nga pagpanguma, nasinati ni Vallarta nga dili sayon ang pagpaningkamot aron mapalambo ang kinabuhi sa pamilya.
Dili lamang kainit ug kakapoy ang iyang giatubang, kondili apil sab ang posibilidad nga mawala ang gipuhonang kuwarta tungod sa ubos nga presyo sa abot o kadaot sa mga tanom.
Apan taliwala sa mga pagsulay, nagpabilin siyang lig-on tungod sa iyang mga anak, nga maoy naghatag kaniya og kadasig nga magpadayon sa pagpanguma.
Alang kang Vallarta, ang pagpanguma dili lamang tinubdan sa panginabuhian.
Kini sab ang iyang paagi aron matubag ang panginahanglan sa iyang pamilya ug mahatagan ang iyang mga anak og higayon nga makabaton og mas maayong kaugmaon. / Kathlyn Vallarta, UV BA-Communicatiom student