Institut alternativa: Samo 12 poslanika koristilo istraživačke...

Foto: Institut alternativa

Porast zakonodavne aktivnosti poslanika u Skupštini Crne Gore ne prati adekvatno korišćenje istraživačkih resursa skupštinske službe. Od januara 2025. godine, tek 12 poslanika/-ca su uputili svega 27 zahtjeva za izradu istraživačkih radova, od kojih je samo dva upućeno Parlamentarnoj budžetskoj kancelariji (PBK), dok su preostale radove izradili službenici Istraživačkog centra, saopšteno je iz Instituta alternativa (IA).

Kako su kazali iz te nevladine organizacije (NVO), od ukupno 12 poslaničkih klubova, čak šest nije koristilo resurse Istraživačkog centra Skupštine Crne Gore.

"Istraživački centar (IC) i Parlamentarna budžetska kancelarija (PBK) imaju za cilj pružanje stručne i analitičke podrške poslanicima kroz izradu istraživanja i analiza. Istraživački centar se bavi pravnim, političkim, društvenim i drugim pitanjima, uključujući zakonodavstvo, javne politike, rad državnih organa i institucija, kao i uporedna rješenja i prakse drugih država. Parlamentarna budžetska kancelarija se bavi pitanjima iz oblasti ekonomije i javnih finansija, naročito budžetom, fiskalnom i ekonomskom politikom, javnim prihodima i rashodima, javnim dugom, kao i domaćim i međunarodnim ekonomskim i fiskalnim kretanjima", stoji u saopštenju IA.

Kako se navodi, od Od januara 2025. godine do oktobra 2026.godine, u skupštinsku proceduru predato je ukupno 477 zakonskih prijedloga. U posmatranom periodu, skoro 30% (138) prijedloga zakona su uputili poslanici i poslanice u Skupštini Crne Gore. Ipak, tek 17 zahtjeva koji su poslanici dostavili PBK i IC su upućeni u svrhu izrade prijedloga zakona. Kako bi se ove brojke stavile u kontekst služi sljedeći podatak, kažu iz IA, da pri kreiranju tek 12% zakonskih prijedloga poslanici su koristili istraživačke resurse Skupštine Crne Gore.

Iz IA su napomenuli da ne postoji jasna evidencija da li su poslanici zaista, nakon dostavljenih istraživanja, koristili ove resurse u kreiranju i u konačnom predlaganju zakonskog teksta, čime bi ova brojka i procenat mogli biti i manji. Posebno zabrinjava, kažu, što se svega 12 poslanika u poslednje dvije godine obraćalo ovim skupštinskim službama - što znači, kako navode, da je tek svaki sedmi poslanik uopšte koristio pomenute istraživačke resurse.

"Iako je izmjenama Pravilnika o organizaciji i sistematizaciji službe Skupštine iz februara 2026. godine broj radnih mjesta u Parlamentarnoj budžetskoj kancelariji povećan sa tri na pet, do oktobra nije raspisan konkurs za niihovu popunu. Od početka 2025. godine podnijeta su svega dva zahtjeva, dok tokom 2026. godine PBK nije zaprimila niti jedan zahtjev za izradu istraživačkog rada",kazali su iz IA

Oni su naveli da je poslanik Bošnjačke stranke i potpredsjednik Skupštine Mirsad Nurković je jedini koji je u poslednje dvije godine koristio resurse PBK. On je tražio izradu analize, odnosno statističkog pregleda, u odnosu na sredstva kapitalnog budžeta koja su opredijeljena za projekte na teritoriji opština Rožaje, Gusinje i Plav u periodu od 2016. do 2025. godine, ali i izradu analize, odnosno kratkog pregleda makroekonomskih i budžetskih podataka u periodu od 2020. do 2026. godine.

Istraživačkom centru je od početka 2025. godine upućeno 25 zahtjeva. Najveći broj zahtjeva, njih 9, uputio je klub poslanika Pokreta Evropa sad, među kojima prednjači poslanik i potpredsjednik Skupštine Boris Pejović, navode iz IA. Pejović je tražio dostavljanje podataka o prosječnim ministarskim zaradama u Evropi, analizu zakonske regulative prava svojine, načina korišćenja i upravljanja grobljima, ali i podatke o prosječnim platama i penzijama u zemljama Evropske unije i regiona u periodu 2019-2025.

Poseban klub poslanika, odnosno predsjednica Kluba Jevrosima Pejović, zatražila je dostavljanje informacija o sljedećim temama: analiza prakse menstrualnog odsustva, nivoa edukacije i spreme članova upravljačkih struktura u kompanijama u državnom vlasništvu, prevencija menstrualnog siromaštva u EU, ali i zakonskog okvira za prevenciju femicida.

Pet zahtjeva, kako se navodi dalje, uputio je klub poslanika Demokrata, a zahtjeve su dostavljali poslanik Momčilo Leković, Duško Stjepović i potpredsjednica Skupštine Anđela Vojinović. Poslanike Demokrata su interesovale informacije o procesu utvrđivanja bezbjednosnih smetnji za pripadnike policije u zemljama EU i SAD-u, status ugostiteljskih radnika u državama EU, ali i analize trajanja pritvora i normi inostranih zakona o javnim okupljanjima.

Klub poslanika Demokratske partije socijalista (DPS) podnio je dva zahtjeva, dok su po jedan podnijeli poslanici Nove srpske demokratije (NSD), Bošnjačke stranke (BS), i jedan dopis članica Ženskog kluba Skupštine Crne Gore. Čak polovina – šest klubova poslanika, od početka 2025. godine, nisu koristili resurse IC i PBK: Demokratska narodna partija (DNP), Građanski pokret URA, SNP-CIVIS, Evropski savez, Albanski forum, i klub Demokratske unije Albanaca (DUA) i Hrvatske građanske inicijative (HGI), zaključuje se u saopštenju IA.