Srpska pravoslavna crkva i pravoslavni vernici širom sveta danas obeležavaju praznik Pokrova Presvete Bogorodice, zasnovan na jednom događaju iz žitija Svetog Andreja Jurodivog, kada je on u crkvi imao viđenje Bogorodice.
Oglas
Praznik Pokrova Presvete Bogorodice jedan je od najvažnijih pravoslavnih praznika koji se obeležavaju u jesen.
Pokrov ne spada u 12 glavnih godišnjih crkvenih praznika, jer je posvećen događajima koji su se odigrali nakon Uspenja Bogorodice (nisu se odigrali za vreme ovozemaljskog života Hrista i Bogorodice), ali ima veliki značaj za vernike.
U osnovi praznika je predanje o javljanju Bogorodice u Carigradu početkom X veka, koje je opisano u žitiju Andreja Jurodivog. Tada se Vizantijsko carstvo našlo na ivici propasti: Carigrad su opkolili istočni susedi Saraceni, dok se vojska carstva nalazila u dalekom pohodu.
Smatra se da su se događaji kojima je posvećen praznik odigrali 14. oktobra 910. godine (1. oktobra po starom kalendaru).
Ljudi su se nadali pomoći Presvete Bogorodice, koja ih je više puta spasavala od neprijateljskih najezda, pa su se molili danju i noću. Za to su izabrali Vlahernsku crkvu (Vlaherna – kraj u Carigradu u zapadnom delu grada, koji je u vreme cvetanja Vizantijske carevine bio je čuven sa svojih svetinja po celom Istoku), u kojoj su se čuvali odežda Bogorodice, pokrivalo za glavu i deo njenog pojasa.
Zajedno sa ostalima u crkvi su se molili i Andrej Jurodivi i njegov duhovni učenik Epifanije.
Tokom jednog od tih svenoćnih bdenija, prema predanju, videli su čudo.
To čudo bilo je javljanje Presvete Bogorodice. Bogorodica, nevidljiva za ostale, išla je sa rasprostrtim omoforom na rukama, kao da tom odećom pokrivaše narod.
Bula je divno i blistavo obučena, okružena apostolima, svetiteljima, mučenicima i devicama.
Preklonivši kolena, Ona se sa suzama molila.
Sveti Andrej videći to javljenje pokaza rukom Epifaniju blaženom, i upita ga:
„Vidiš li, čedo, Gospođu i Caricu sveta, kako se moli za sav svet?“
„Vidim, sveti oče, i užasavam se!“, odgovorio je on.
Potom je Bogorodica nestala isto tako neprimetno kao što se i pojavila. Sledećeg dana neprijatelj se neočekivano sam povukao od grada. Tako je Carigrad spasen od razaranja, a njegovi stanovnici od pogibije.
Zbog toga se ustanovilo ovo praznovanje, da vernike podseća kako na taj događaj tako i na stalno pokroviteljstvo Presvete Bogorodice, kad god to pokroviteljstvo, taj njen pokrov molitveno traže u nevoljama.
Pokrov Presvete Bogorodice nije praznik koji se obavezno posti, ali je ove godine 14. oktobar sreda, koji je inače dan za post.
U Srbiji postoji više pravoslavnih hramova i manastira posvećenih Pokrovu Presvete Bogorodice. Među njima su i poznate srednjovekovne svetinje, ali i gradske i seoske crkve.
Takvi su - na primer - manastiri Đunis kod Kruševca i Mala Remeta na Fruškoj gori, sa crkvama posvećenim Pokrovu Presvete Bogorodice, kao i manastir u Lešju.
Jedna od crkva posvećenih Pokrovu Presvete Bogorodice nalazi se u Beogradu (na Zvezdari). Najstariji hram u Valjevu posvećen je ovom prazniku. Crkva Pokrova Presvete Bogorodice u Loznici podignuta na mestu Lozničkog grada, koje je bilo vojničko utvrđenje u Loznici iz doba Karađorđa.
Teme