Apabila batas akauntabiliti institusi mula runtuh, kejatuhan ke lembah persendaan berlaku dengan begitu pantas.
Kita kini menyaksikan satu persembahan naratif yang begitu mengejutkan: disiarkan secara terbuka bahawa bekas ketua luak boleh menunaikan solat Jumaat di kediaman peribadi dengan bilangan jemaah seramai empat orang sahaja, bersandarkan dalil luar biasa bahawa hukum agama sanggup dilenturkan demi status adat.
Kita dengan itu berhak mengajukan soalan secara terbuka kepada pihak berkuasa agama negeri: adakah ia masih menutup mata, atau membutakan mata telah menjadi satu doktrin pentadbiran rasmi?
Tanggapan ini diperkukuhkan lagi oleh surat rasmi jabatan itu sendiri bertarikh 21 April 2026 yang tersebar luas—hasil daripada mesyuarat Muzakarah Khas pada 27 Mac 2026—yang secara rasmi mengesahkan solat Jumaat di kediaman bekas ketua luak tersebut sebagai sah di sisi pentadbiran agama negeri dan patuh syarak.
Jauh sekali daripada menjadi satu kebenaran rasmi atau warta kerajaan, dokumen ini tidak lebih daripada senaskhah perakuan secara retroaktif semata-mata, membuktikan bahawa pejabat mufti telah melangkaui bidang kuasa pentadbiran demi membenarkan secara ke belakang satu ketetapan yang pada amnya menyalahi hukum demi melindungi ketidakteraturan adat berprofil tinggi.
Di bawah undang-undang syariah Malaysia, solat Jumaat dikawal sebegitu ketat dan wajib dilaksanakan hanya di premis yang diwartakan secara rasmi—seperti masjid berdaftar di negeri-negeri atau institusi yang mendapat kebenaran nyata daripada pihak berkuasa agama.
Mengadakan solat Jumaat di kediaman yang tidak dibenarkan atau di rumah ibadah yang tidak diwartakan tanpa kelulusan kerajaan yang sah adalah satu pelanggaran peraturan negeri secara terang-terangan.
Di seluruh persekutuan, menganjurkan perhimpunan agama tanpa kebenaran atau mengadakan solat Jumaat di luar tempat rasmi yang ditetapkan merupakan satu kesalahan statutori yang boleh dihukum di bawah enakmen jenayah syariah, membawa hukuman denda atau penjara yang direka khusus untuk mengekang usaha mencabar pihak berkuasa agama yang sah.
Apabila sebuah badan agama melangkaui bidang kuasanya untuk meluluskan lokasi ad hoc semata-mata demi menjaga hati individu tertentu, ia bukan sahaja melakukan pelanggaran pentadbiran yang nyata, malah secara aktif merosakkan kedaulatan undang-undang secara seragam yang mengikat setiap rakyat biasa.
Kebisuan pihak berkuasa terhadap kontroversi lain yang begitu ketara—seperti mengenai sijil nikah yang diubah suai—adalah sangat jelas.
Dengan itu timbul persoalan: adakah ia sedang menyiapkan satu lagi surat rasmi untuk mengisytiharkan bahawa tiada apa yang salah mengenai perkara ini juga?
Alangkah malangnya apabila sebuah institusi agama yang dulunya dihormati kini direndahkan sebagai alat tunggangan, dikerah untuk memutihkan tindakan bekas pemimpin adat yang tindak-tanduknya semakin jelas bertujuan menggugat kedaulatan dan maruah Yang Dipertuan Besar.
Apabila institusi agama dijadikan instrumen kepada agenda politik, integriti institusi itu mati.
Pegangan berbahaya untuk rakyat
Bagi rakyat Negeri Sembilan, mesej yang disampaikan melalui sikap berdiam diri institusi agama ini amat membimbangkan.
Jika pihak berkuasa agama enggan menegakkan undang-undang secara saksama, logiknya pegangan ini mesti diguna pakai secara meluas.
Berdasarkan piawaian yang ditetapkan melalui kebisuan rasmi ini, mana-mana rakyat di Negeri Sembilan kini berhak untuk mengadakan solat Jumaat di rumah dengan minimum empat orang jemaah sahaja.
Kerana mengapa pula pengecualian kepada hukum agama tertentu dijadikan hak istimewa eksklusif hanya kepada golongan elit yang telah dilucutkan jawatan oleh luaknya sendiri?
Kepada rakyat Malaysia di negeri lain, janganlah berasa gundah.
Penggantungan penguatkuasaan pentadbiran terhadap undang-undang persekutuan dan negeri ini nampaknya hanya berlaku secara khusus dan terhad di Negeri Sembilan sahaja, di mana kedaulatan undang-undang seolah-olah direhatkan demi keselesaan bekas pemimpin adat.
Kita juga pastinya tertanya-tanya: adakah Negeri Sembilan masih sebahagian daripada Persekutuan, atau sudah menjadi wilayah autonomi tersendiri? Tuhan sahaja yang tahu.
Sejarah membuktikan bahawa tiada negeri lain di dalam persekutuan ini yang akan bertolak ansur terhadap cabaran terbuka atau sikap kurang ajar yang ditujukan kepada raja Melayu mereka sendiri.
Namun jika bekas exco Negeri Sembilan percaya mereka mempunyai kebebasan untuk melampaui garisan ini, mereka pastinya hidup dalam dunia khayalan bahawa mereka telah keluar daripada lingkungan persekutuan sepenuhnya.
Selaras dengan tindak-tanduk sebegitu, bekas exco yang sama inilah kini mengheret setiausaha kerajaan negeri melalui cabaran undang-undang berhubung pemecatan mereka.
Kebiadaban melampau mereka dalam mencabar struktur negeri ini wajar diberikan perhatian serius oleh rakyat.
Alangkah ironis dan sombongnya, ia lahir daripada entiti yang kononnya berjuang membela bangsa Melayu dan maruah raja-raja Melayu.
Normalisasi kepada hasutan bertopengkan adat
Perlu diakui, pihak penguat kuasa tertentu kini dilaporkan telah mula menyiasat tindakan bekas-bekas pemimpin adat ini, bersama seorang lagi ketua adat yang masih memegang jawatan.
Namun penguatkuasaan undang-undang yang terpuji ini tidak boleh goyah sama sekali.
Jika penguat kuasa berasa goyah sekarang, kita pastinya sedang menormalisasi perbuatan menderhaka kepada raja Melayu.
Pola ini amat ketara: perselisihan dengan luak sendiri, diikuti dengan cubaan menjatuhkan Raja sendiri, dan seterusnya mempamerkan sikap tantrum yang bermaharajalela kepada seluruh negeri seolah-olah Negeri Sembilan ini harta pusaka persendirian milik datuk nenek mereka.
Apabila pihak atau mereka yang dilabel sebagai 'orang luar' cuba memulihkan ketenteraman institusi, mereka disambut pula dengan cemuhan.
Namun, mereka yang menegakkan idea songsang dan penderhakaan ini pula didukung rapat oleh sebuah entiti politik yang tidak asing lagi.
Ironinya begitu mendalam: sebuah entiti politik yang kononnya diasaskan untuk memperjuangkan nasib Melayu, tetapi kelihatannya sekarang siang malam berusaha melontarkan lumpur kepada orang Melayu dan raja Melayu sendiri yang menjadi pasak kepada kestabilan negara.
Perigi mungkin sudah kering, tetapi pekik sorak mereka yang enggan menerima hakikat semakin hari semakin membingitkan.
Artikel ini adalah pandangan penulis dan tidak semestinya mewakili FMT.