Koliko su na kampanju potrošile partije u Srbiji: SNS oko četiri...

Ne računajući liste nacionalnih manjina, kandidati na vanrednim izborima u Srbiji potrošili su tokom kampanje više od 8,5 miliona eura.

To pokazuju njihovi preliminarni izvještaji, podnijeti Agenciji za sprečavanje korupcije.

Najskuplju kampanju ima Srpska napredna stranka (SNS), sa više od četiri miliona eura. To je duplo više u odnosu na kampanju Studentske liste.

Više od 8,5 miliona eura potrošili su u kampanji kandidati na vanrednim parlamentarnim izborima u Srbiji.

U ovu računicu nisu ušle liste nacionalnih manjina, kojih je na izborima 25. oktobra čak devet.

Troškove, ali i prihode tokom kampanje, pokazuju preliminarni finansijski izvještaji kandidata, koje je analizirao Radio Slobodna Evropa (RSE).

Najskuplju je, prema analizi RSE, imala vladajuća Srpska napredna stranka (SNS).

Kada se uračunaju njihova avansna plaćanja, naprednjaci, koje predvodi bivši predsjednik države Aleksandar Vučić, potrošili su tokom kampanje oko četiri miliona eura.

To je dvostruko više od Studenstke liste, koja se smatra njihovim glavnim rivalom na ovim izborima.

Lista koju predvodi studentski pokret, nastao na talasu masovnih antivladinih protesta, prijavila je u preliminarnom izveštaju oko dva miliona eura troškova.

To je jedina lista čiju su kampanju gotovo u potpunosti finansirali građani.

Donacijama više od 26 hiljada građana, prikupili su 1,97 miliona eura.

Konačni troškovi kampanje znaće se nakon objave rezultata izbora, kada su svi kandidati dužni da svedu račune.

Za kontrolu prihoda i troškova zadužena je Agencija za sprečavanje korupcije.

Na njenom su sajtu sada dostupni preliminarni izvještaji, koji obuhvataju period od raspisivanja izbora do sedam dana pred glasanje - odnosno, od 9. septembra do 18. oktobra.

Kampanja naprednjaka sa stranačkog računa

SNS je, prema preliminarnom izvještaju o finansiranju kampanje, imao na raspolaganju više od četiri miliona eura.

Potrošeno je, kako navode, oko 1,5 milion eura, dok su 2,5 miliona eura prikazana kao avansna plaćanja za koja još nisu dostavljeni konačni računi.

A kada se saberu evidentirani troškovi i avansi, kampanja naprednjaka bila je ubjedljivo najskuplja pred predstojeće izbore.

Prema izvještaju, SNS nije prijavio nijednu donaciju građana, ni firmi.

Gotovo sav novac za kampanju je obezbijeđen sa stranačkog računa.

Naprednjaci su iskoristili i mogućnost da u kampanji potroše i novac iz budžeta - nešto manje od 300 hiljada eura. Toliko je na raspolaganju svakom učesniku izborne trke.

SNS je najveći dio avansnih plaćanja, više od 1,3 miliona eura, opredijelio Radio-televiziji Srbije, dok su avansi agenciji CAS medija premašili 1,1 milion eura.

Među ostalim prijavljenim troškovima, izdvaja se saradnja sa jednom privatnom firmom kojoj je plaćeno više od 800 hiljada eura za zakup više od 2.100 bilborda.

Dodatnih 340 hiljada eura isplaćeno je istoj firmi za promociju na portalima i društvenim mrežama.

A za prevoz na stranačke skupove u Kragujevcu i Novom Sadu, SNS je prijavio oko 95 hiljada eura troškova.

Novac je uplaćen na račune 19 prevoznika, kao i državnom preduzeću Srbijavoz, zaduženom za željeznički prevoz.

Srbijavozu je, prema izvještaju, plaćeno nešto više od četiri hiljade eura.

Studenska kampanja od donacija građana

Izbornu kampanju liste "Studenti pobeđuju" doniralo je 26.408 građana. Tako su prikupili više 1,9 miliona eura.

Iznosi su se kretali od zakonom maksimalno dozvoljenih 2,3 hiljade eura (273.655 dinara), do manjih iznosa od svega nekoliko stotina dinara.

Najviše uplata bilo je u iznosu od oko 50 eura (6.000 dinara).

Toliko je iznosila jednokratna pomoć države punoljetnim građanima pred izbore - dok je na društvenim mrežama u danima isplate pokrenuto više inicijativa da simpatizeri studenstke liste taj novac preusmjere njima za kampanju.

Pet kompanija doniralo je studentskoj listi dodatnih 4,8 hiljade eura.

A kada se uporede prihodi i troškovi studentske kampanje, brojke pokazuju da je 98 odsto troškova pokriveno donacijama građana.

Studentska lista za kampanju koristi i budžetska sredstva - nešto manje od 300 hiljada eura, koliko je svim kandidatima na raspolaganju.

Prema preliminarnom izvještaju Agencije za sprečavanje korupcije, lista "Studenti pobeđuju" je najviše novca, više od 790 hiljada eura, potrošila na štampani i promotivni materijal.

Drugi najveći trošak u kampanji, više od 480 hiljada eura, jesu TV spotovi.

Novac za spotove je najvećim dijelom isplaćen Radio-televiziji Srbije.

Slijedi oglašavanje na internetu, odnosno Meti i Guglu - sa oko 270 hiljada eura, dok je jednoj firmi za softver, pozivni centar, obuku kontrolora i video produkciju plaćeno oko 290 hiljada eura.

Socijalisti i desnica na televiziji

Koalicija oko Socijalističke partije Srbije, koju predvodi Ivica Dačić, najviše novca je potrošila na reklamiranje na televiziji - pokazuje preliminarni izvještaj.

SPS je prijavila troškove televizijskog oglašavanja u iznosu od milion eura.

Najviše novca izdvojeno je za reklamiranje na televiziji Pink - nešto manje od 750 hiljada eura, dok su reklame na Radio-televiziji Srbije koštale oko 250 hiljada eura.

Socijalisti u izvještaju navode da je javnom servisu isplaćen avans od oko 220 hiljada eura, dok se ugovor sa Pinkom vodi kao neplaćen, uz napomenu da "cijena nije konačna".

Veći trošak socijalista bio je i promotivni skup u Beogradskoj areni 11. oktobra.

Taj skup koštao je oko 335 hiljada eura, gdje je više od 200 hiljada eura potrošeno na prevoz pristalica.

SPS i njegovi koalicioni partneri nemaju nijednu prijavljenu donaciju građana ili firmi, već je kampanja finansirana novcem prebačenim sa stranačkog računa.

Ukupno su, računajući i još neisplaćeno medijsko oglašavanje, potrošili više od 1,7 miliona eura.

U izvještaju se navodi da nisu uzeli novac, koji se iz budžeta opredjeljuje za troškove izborne kampanje.

"Autentična desnica", koju predvodi Miloš Jovanović, prijavila je oko 478 hiljada eura troškova u preliminarnom izvještaju.

Nisu svi troškovi i plaćeni. Ovoj listi je, prema preliminarnom izvještaju, ostalo oko 170 hiljada eura neplaćenih računa.

"Autentična desnica" nije prijavila nijedan prilog građana ili firmi, a novac za kampanju je prikupila iz budžetskih sredstava i sa računa stranke.

Više od polovine novca otišlo je na reklamiranje na televiziji - preko 255 hiljada eura.

Od toga je javnom servisu, Radio-televiziji Srbije, pripalo više od 200 hiljada eura.

"Evropska Srbija" na internetu

Opoziciona "Evropska Srbija", koju čine Stranka slobode i pravde i SRCE, prijavila je u preliminarnom izvještaju oko 130 hiljada eura troškova.

Od toga je najveći dio, 94 odsto, otišao jednoj privatnoj marketinškoj agenciji - uglavnom za promotivni materijal i reklamiranje na internetu.

Prijavljeni su još troškovi jednog istraživanja javnog mnjenja i organizacija dvije tribine.

Ova lista nema prijavljene donatore.

Na šta su trošili ostali kandidati?

Lista pokreta Snaga Srbije, koju predvodi biznismen Bogoljub Karić, potrošila je tokom kampanje oko 75 hiljada eura - najviše na reklame u medijima i štampu promotivnog materijala.

Pored novca iz državnog budžeta za finansiranje kampanje, ova lista je prijavila i tri donacije građana - u vrijednosti od oko 4,8 hiljada eura.

Lista koju predvodi advokat Vladimir Gajić navela je u preliminarnom izvještaju da je u kampanji do sada potrošila oko 1,4 hiljade eura.

Da li su svi predali izvještaje?

RSE nije analizirao troškove devet lista nacionalnih manjina na predstojećim izborima.

Do objave teksta, na sajtu Agencije za sprečavanje korupcije nedostaju izvještaji o troškovima dvije izborne liste koje nemaju status manjinskih.

Nema preliminarnog izvještaja grupe građana koju predvodi Petar Đurić, poznat po sloganu "Ćale ovo je za tebe".

Nije objavljen ni izvještaj o troškovima Liberalno zelene stranke, koju predvodi ljekar Dejan Žujović.

Šta kaže zakon?

Zakonom o finansiranju političkih aktivnosti utvrđeno je koliko stranke mogu potrošiti tokom kampanje.

Na raspolaganju im je novac iz budžeta - koji jednako pripada svim učesnicima izborne trke.

Za ovu izbornu kampanju je, tako, iz državne kase namijenjeno oko 12,5 miliona eura.

Postoje jasni propisi i kako se taj novac raspoređuje.

Nešto više od pet miliona eura, odnosno 40 odsto ukupnog iznosa, raspoređuje se na jednake djelove prije izbora.

Kako bi kandidati dobili novac iz budžeta, moraju da ga zvanično zatraže i ispune zakonom propisane uslove.

Preostalih 60 odsto tog iznosa dodjeljuje se poslije izbora, nakon proglašenja rezultata.

Svaka lista koja uđe u novi saziv parlamenta dobija oko 30.000 eura po svakom osvojenom poslaničkom mjestu.

Ali, postoje i pravila kad se novac vraća u budžet.

Vraćaju ga svi kandidati koji ne osvoje jedan odsto važećih glasova, odnosno 0,2 odsto, ako je riječ o manjinskim listama.

Takođe, državi se mora vratiti sav novac iz budžeta koji nije iskorišćen u kampanji.

Zakon određuje maksimalni iznos donacija, koje mogu uplatiti pojedinac ili firma.

Ograničeno je i koliko se maksimalno može potrošiti u kampanji za parlamentarne izbore – šest miliona eura po izbornoj listi.

U finansijskim izvještajima kandidati moraju jasno prikazati porijeklo novca i kako je novac utrošen, a kontrolu, nakon izbora, sprovodi Agencija za sprečavanje korupcije.

Konačne izvještaje o troškovima kampanje kandidati moraju da predaju u roku od 30 dana, nakon objavljivanja rezultata izbora.