ДУШАНБЕ, 18.10.2026 /АМИТ «Ховар»/. 17 октябр дар шаҳри Хуҷанд конференсияи байналмилалии илмӣ-амалии «Мероси Суғди бостонӣ» баргузор гардид. Ҳамоиш дар доираи Форуми байналмилалии «Сайёҳии устувор ва мероси фарҳангӣ», ки аз 13 то 18 октябри соли 2026 бо ташаббуси Донишгоҳи байналмилалии сайёҳӣ ва соҳибкории Тоҷикистон ташкил гардид, баргузо гардид.
Президенти Ҷумҳурии Тоҷикистон, Пешвои миллат муҳтарам Эмомалӣ Раҳмон дар Паём ба Маҷлиси Олии Ҷумҳурии Тоҷикистон таъкид намудаанд: «Аз ҷониби ҷомеаи ҷаҳонӣ эътироф гардидани мероси таърихиву фарҳангии мо дар айни замон эътирофи тоҷикон ҳамчун миллати тамаддунсозу фарҳангӣ мебошад».
Ин андеша аҳаммияти омӯзиш, ҳифз ва муаррифии мероси ниёгонро барои таҳкими худшиносии миллӣ ва густариши робитаҳои фарҳангии Тоҷикистон равшан месозад.
Ба таъкиди ректори Муассисаи давлатии «Донишкадаи байналмилалии Хуҷанд»-и Муассисаи давлатии «Донишгоҳи байналмилалии сайёҳӣ ва соҳибкории Тоҷикистон» Бахтиёр Маҳмадалӣ, ташаббуси ректори Муассисаи давлатии «Донишгоҳи байналмилалии сайёҳӣ ва соҳибкории Тоҷикистон» Убайдулло Асрорзода ҷиҳати баргузории форум ба ҳамгироии илм, таҳсилот ва фаъолияти амалии соҳаи сайёҳӣ равона шудааст. Дар ин замина, конференсияи Хуҷанд ба омӯзиши мероси Суғди бостонӣ ва имкониятҳои истифодаи масъулонаи он дар рушди сайёҳии фарҳангӣ бахшида шуд.
Муассисаи давлатии «Донишкадаи байналмилалии Хуҷанд»-и Муассисаи давлатии «Донишгоҳи байналмилалии сайёҳӣ ва соҳибкории Тоҷикистон» дар ташкили бахши хуҷандии форум саҳм гузошт. Барои мо ҳамчун муассисаи таҳсилоти олӣ, чунин ҳамоиш имконияти пайвастани таҳқиқоти илмӣ бо омодасозии мутахассисон ва тақвияти ҳамкорӣ бо муассисаҳои ҳамсамти хориҷӣ мебошад.
Дар конференсия намояндагони беш аз Федератсияи Русия, Ҷумҳурии Исломии Эрон, Ҷумҳурии Мардумии Чин, Ҷумҳурии Узбекистон, Ҷумҳурии Ҳиндустон, Ҷумҳурии Қазоқистон, Ҷумҳурии Баҳранг, Ироқ Венесуэла, Ҷумҳурии Беларус, Шоҳигарии Норвегия ва Ҷумҳурии Армения иштирок намуданд. Фарогирии байналмилалии ҳамоиш барои табодули таҷриба дар омӯзиш ва муаррифии мероси фарҳангӣ замина фароҳам меорад.
Тибқи барномаи конференсия, ҷаласаи ифтитоҳӣ ва пленарӣ, маърӯзаҳои илмӣ, кори бахшҳои мавзуӣ ва барномаи фарҳангию шиносоӣ пешбинӣ шуда буд. Мактуби иттилоотии ҳамоиш иштироки ҳузурӣ ва фосилавӣ, инчунин истифодаи забонҳои тоҷикӣ, русӣ ва англисиро муайян намудааст. Чунин шакли ташкилӣ имконияти ҳамроҳ шудани доираи васеи муҳаққиқонро ба муҳокимаҳои илмӣ фароҳам месозад.
Самти нахустини барномаи илмӣ мероси таърихию фарҳангии Суғд, таҳқиқоти бостоншиносӣ, осорхонашиносӣ ва роҳҳои муосири ҳифзу муаррифии ёдгориҳоро фаро мегирифт. Омӯзиши ин масъалаҳо барои ба гардиши илмӣ ворид намудани маълумоти таърихӣ ва истифодаи дурусти он дар барномаҳои таълимӣ ва хизматрасонии сайёҳӣ аҳаммият дорад.
Самти дигари конференсия ба сайёҳии устувор, ҳунарҳои мардумӣ ва мероси фарҳангии ғайримоддӣ бахшида шуд. Пайванди ҳифзи анъанаҳои маҳаллӣ бо ташкили маҳсулоти сайёҳии фарҳангӣ метавонад иштироки ҳунармандон ва ҷомеаҳои маҳаллиро дар рушди соҳа васеъ намояд. Дар ин раванд нигоҳ доштани асолати фарҳангӣ ва муносибати эҳтиёткорона ба ёдгориҳо бояд асоси фаъолияти сайёҳӣ бошад.
Рақамикунонӣ, зеҳни сунъӣ ва истифодаи технологияҳои муосир дар ҳифзу муаррифии мероси фарҳангӣ низ аз самтҳои барномаи илмӣ буданд. Робитаҳои байнифарҳангӣ ва ҳамкории байналмилалӣ дар соҳаҳои илм, фарҳанг ва сайёҳӣ самти алоҳидаи конференсияро ташкил доданд. Ин мавзуъҳо барои таҳияи таҳқиқоти муштарак, мубодилаи дониш ва ҷалби ҷавонон ба омӯзиши мероси ниёгон аҳаммият доранд.
Барномаи фарҳангию шиносоии ҳамоиш муаррифии имкониятҳои таърихию сайёҳии Хуҷанд ва арзишҳои фарҳангии Суғдро дар назар дошт. Пайвастани муҳокимаҳои илмӣ бо шиносоӣ бо мероси маҳаллӣ имкон медиҳад, ки масъалаҳои ҳифзи ёдгориҳо, фаъолияти осорхонаҳо ва хизматрасонии сайёҳӣ дар робита бо муҳити воқеӣ баррасӣ шаванд.
Бахтиёр Маҳмадалӣ таъкид намуд, ки аҳаммияти конференсияи «Мероси Суғди бостонӣ» дар густариши робитаи муассисаҳои илмӣ ва таълимӣ бо соҳаи сайёҳӣ ифода меёбад. Вазифаи минбаъда ба таҳқиқот, барномаҳои таълимӣ ва лоиҳаҳои муштарак пайвастани имкониятҳои чунин ҳамкориҳост. Ин равиш метавонад ба омодасозии мутахассисони огоҳ аз таъриху фарҳанг ва муаррифии шоистаи мероси Тоҷикистон мусоидат намояд.
АКС: Муассисаи давлатии «Донишкадаи байналмилалии Хуҷанд»-и Муассисаи давлатии «Донишгоҳи байналмилалии сайёҳӣ ва соҳибкории Тоҷикистон»