Arianne Joyce B. Romaguera
El Pardo, Boljoon, Cebu
Nakapanguros gyud ko sa akong nakita.
Nagbuy-od ang usa ka babaye taliwala sa karaang ‘highway’. Gilimisan sa dugo. Gialirungan siya sa daghang tawo. Ug pila lang ka lakang gikan sa iyang nahimutangan, miparada ang kolor itom nga gisagulag dulaw nga bau-bao. Nangabuak ang matag parte niini. May natumpi ug nangahiwi. Hinungdan nga wala na kini mahitsura. Dakong signos ang nahitabo!
”Dili gyud diay lalim ang responsibilidad sa drayber ning biyahe-a,” sulti nako sa akong kaugalingon.
Samtang sa pikas bahin. Pila lang ka dupa gikan sa baba sa simbahan, mao ang nahimutangan pud sa sinaw nga pickup van. Nangagupok ang iyang salamin. Ug tua pa siguro sa sulod ang drayber.
”PRETTTTT! PRETTT” tingog sa taghoy gikan sa ‘traffic enforcer’ dayong mikaway sa iyang walang kamot nagsignal nga pwede na mi mopadayon sa panaw.
Tungod sa nanghitabo, kalit nahanaw ang wala ko masabting gibati. Balewala na ang kagutom ingon man ang pag-ugnap sa akong ulo tungod siguro sa taas-taas gyud nga biyahe.
“Hapit na ta sa merkado, lungsod sa Boljoon, wala ray munaog?” sulti sa konduktor.
Miambak ang akong kasing-kasing pagkadungog nako sa giingon ni Kuya konduktor. Wala ko dayon makamatngon nga naabot na man diay ko sa among munisipyo. Pili ka tuig na pud ang milabay gikan sa akong pagbiya.
“Nausab na man ang kaarang munisipyo nga sauna gamay ra man to ug kinaraan pa ang porma ug mga dekorasyon niini. Sauna duha ka andanas ra ang among sentro diin adto mi magpatambal o ba kaha magpakonsulta, karon, inay pila na man ni ka andana, duda ko dugangan pa gyud ni nila,” mga pulong nga nanagdula sa akong hunahuna.
“Uy hala, kadaghang banderitas!”
“Apan nganong puro nawong man sa mga tawo ang ilang banderitas diri?”
“Ay, tuod eleksyon man diay karong panahona, dili ikatingala nga mogimok gyud ang mga politiko nga mga lumalansaray aron pagkampanya sa umalabot nga eleksyon.”
“Pagkamayor?...wala diay ni sila mapul-i sa pamolitika halos iyang tibuok pamilya, sakop na sa politika. Pila na kahay nabulsa ani nila...? Di man pud ikalilong ba, kay dako na kaayog napundar sila sugod sa ilang kanhi kahoy nga balay, karon sus sementado na, hasta ang gawas ingon man ang nataran, sementado ug duna pay mga ‘tiles’ na murag resort ang iyang postura. Dili basta-basta kay duna na pud silay tulo ka mga ‘apartment’ ug nanag-iya pa gyud silag tulo ka gasolinahan,” dugang mga pulong nga mikulikot sa akong hunahuna.
“Lugar lang palihug sa merkado Kuya,” sulti nako kang Kuya konduktor.
“Ohh, merkado. Usa rani Boss...” dayon miabri ang purtahan sa bus nga akong gisakyan.
“Salamat, Kuya!” dayon mitikang nako pakanaog sa bus.
Takna alas tres na sa kahapunon. Tuod pila gyud tawon ka oras nakong biyahe. Mihilab na pud pagbalik akong tiyan.
“Sabaw nga monggos, kan-on ug duha ka lumpia akoa Ate, usa lang ka ‘serve’ tanan. Salamat,” sulti nako kang Ate Senda dayong mipahimutang na ko sa lamesa sa iyang karenderya.
“Uy, ikaw man diay na Inday. Wala ko kaila nimo dayon da! Diin man ka gikan? Hain man si Mama nimo?” matod pa ni Ate Senda.
Sukad sauna suki nga kostumer mi sa ilang karenderya. Managkumare silang duha si Mama. Si Mama ang nagkugos sa bunyag sa iyang anak nga talidngan og edad nako. Siya pud ang nangugos sa kompirma ni Dodong nga akong manghod, nga nagsunod nako.
“Burppp... salamat sa Diyos,” dayon mibarog nako sa akong gilingkoran.
“Pila akong bayranan Ate Senda?” pangutana nako kang Ate Senda dayon mitunol sa akong bayad.
“Ari sa ko Ate, salamat.”
“Way sapayan Day, ipangumusta na lang ko ni Mama ug Papa nimo,” tubag ni Ate Senda dayon mipahiyom.
Mihapit usa ko sa isdaan kay basig naa pay lab-as nga isda o ba kaha lumayagan, maayo na lang makatilaw silas Mama ug Papa didto sa bukid. Human nako sa isdaan, mideritso nako dayon sa mga naglinyang ‘habal-habal’ (maoy tawag sa motorsiklo nga makadalag upat hangtod lima ka pasahero nga maoy among kasagaran sakyan paingon sa bukid.)
“ Mutungas na ka Day?” sulti ni Kuya habal-habal driver nga silingan ra namo.
Dayon iya gikuha akong mga karga ug gibaat didto sa iyang habal-habal. Dayon migikan na mi patungas sa bukid. Daplin sa mga karsada, makita gyud ang daghang mga banderitas nga puro litrato sa mga kandidato sa umalabot nga eleksyon. Sa pikas bahin, nakaplakada ang mga printado nilang mga plataporma.
“Tayming kaayo ang imong pagpauli Day, kay duna man kunoy ‘campaign rally’ karon didto sa atong purok,” sulti ni Kuya.
“Mao ba diay, Kya? Aw maayo diay hinuon maayo untag makaabot pa ko,” tubag pud nako niya. (Sumpayan)