Si Alejandro Roces, sa iyang short story nga “We Filipinos Are Mild Drinkers,” niingon nga ang mga Pilipino dunay tulo ka rason aron moinom – kon malipay, kon maguol ug sa bisan unsang hinungdan.
Sa Estados Unidos, gitangtang sa ilang 2025–2030 dietary guidelines ang limitasyon nga duha ka ilimnon kada adlaw sa mga lalaki ug mas minos sa mga babaye. Si Dr. Mehmet Oz, administrador sa Centers for Medicare & Medicaid Services, niingon nga ang alcohol usa ka “social lubricant.”
Dinhi sa Pilipinas, kon dunay eleksyon, ipatuman gilayon sa Commission on Elections (Comelec) ang usa ka liquor ban nga magsugod sa adlaw sa di pa ang eleksyon ug sa adlaw sa eleksyon mismo.
Gitumong kini sa pagpatunhay sa kahapsay ug kalinaw atol sa eleksyon. Usa kini ka election offense. Ang sad-an niini mag-atubang sa silot nga pagkapriso gikan sa usa ngadto sa unom ka tuig, lakip ang perpetual disqualification from holding office.
Apan giabsuwelto sa Korte Suprema ang usa ka tawo sa kalapasan sa liquor ban sa eleksyon sa 2017 tungod kay wa maprobahi sa prosecution “beyond reasonable doubt” nga ang akusado nakainom og ilimnong makahubog atol sa liquor ban.
Desisyon kini sa Supreme Court Third Division sa kaso nga Mcgill Esquillo Omandam v. People of the Philippines (G.R. No. 275788, July 7, 2026) nga gisuwat ni Associate Justice Alfredo Benjamin S. Caguioa. Niini, giuyonan ang petisyon ni Omandam ug gibakwi ang pagkonbikto kaniya sa kalapasan sa Section 261(dd)(1) sa Omnibus Election Code (OEC), ang “Comelec liquor ban.”
Nasikop si Omandam sa gabii sa dili pa ang eleksyon human moresponde ang kapulisan sa taho nga dunay naghimo og kasamok. Ang mga arresting officer niingon nga siya mura og hubog, nanimaho sa alcohol, nayungit ang sinultian ug nagsusapinday nga naglakaw. Nakuha sa kapulisan duol sa nahitabuan ang duha ka basiyo nga botelya sa Tanduay Rhum.
Gikonbikto si Omandam sa Regional Trial Court ug sa Court of Appeals. Gisupak kini sa Korte Suprema. Gipasabot niini nga ang OEC nagdili sa pag-inom sa ilimnong makahubog sa panahon sa election liquor ban nga naglakip sa adlaw sa di pa ang eleksyon ug sa adlaw mismo sa eleksyon.
Kinahanglan nga probahon sa prosecution nga ang akusado aktuwal nga nakainom og alcohol nianang panahona. Ning maong kaso, walay usa sa mga arresting officers ang nakakita nga nag-inom si Omandam.
Nagsalig lang ang prosecution sa circumstantial evidence nga mahimong mosuportar sa pagkonbikto apan kinahanglan nga sa kinatibuk-an magprobar sa “guilt beyond reasonable doubt” kon sa walay pagduda nga inosente siya.
Matod sa Korte Suprema, napakyas ang prosecution sa pagtuman sa maong standard kay gibase lang kini sa obserbasyon sa panagway ni Omandam ug wa suportahi sa mga sirkumstansya. Sanglit ang maong kalapasan wa man buhata sa tago, dali ra unta kining matino sa field sobriety, breath analyzer o chemical tests.
Wa kini buhata sa kapulisan. Wa sab sila mokuha og hulagway o video aron madokumento ang giingon nga pagkahubog ni Omandam.
Samtang nakakuha ang kapulisan og duha ka basiyo sa alak, wa nila kini kuhai og fingerprints o forensic tests pagklaro kon nakakupot ba si Omandam niini.
Kining maong mga pagkuwang nakapaminos sa accuracy ug fairness sa imbestigasyon. Kining tanan nakapaturok og pagduda nga kasaligan ug igo na ang maong mga circumstantial evidence.
Matod sa Korte Suprema, “The Constitution demands more before liberty may be curtailed and criminal liability imposed. To affirm a conviction on such frail grounds would not only erode the presumption of innocence but would likewise sanction a standard of proof far beneath that required in criminal prosecutions—a result which the Court cannot and will not countenance.” - edbarrita@gmail.com