Burgers moeten achteraf kunnen vernemen dat zij heimelijk zijn gevolgd of afgeluisterd. Maar als die mededeling steeds vanwege het onderzoeksbelang kan worden uitgesteld, dreigt de uitzondering volgens assembleelid Raymond Sapoen (NDP) de regel te worden. Hij wil duidelijkheid over de rechtsbescherming van mensen die daardoor niet weten welke middelen tegen hen zijn ingezet.
Sapoen stelde dat tijdens de behandeling van de wijziging van het Wetboek van Strafvordering in De Nationale Assemblée (DNA). Hij richtte zich op de verplichting om betrokkenen achteraf schriftelijk te informeren over bijzondere opsporingsbevoegdheden.
Volgens zijn toelichting moet die mededeling inzicht geven in wat is gebeurd en waarom. Dat is van belang wanneer de overheid bijvoorbeeld heimelijk een telefoon heeft afgetapt, iemand heeft geobserveerd of vertrouwelijke communicatie heeft opgenomen.
Onderzoeksbelang kan mededeling blokkeren
Sapoen erkende dat het onderzoeksbelang reden kan zijn om een betrokkene nog niet te informeren. Zijn zorg is dat die ruimte zo breed wordt toegepast dat de mededeling uiteindelijk helemaal achterwege blijft.
Hij vroeg welke mogelijkheden een burger dan heeft om een klacht in te dienen. Dat speelt volgens hem ook wanneer de inzet van een bijzonder opsporingsmiddel niet tot een strafzaak leidt.
Zonder informatie over het optreden kan een betrokkene moeilijk beoordelen wat er is gebeurd. Sapoen verbond daaraan het risico van frustratie, onzekerheid en wantrouwen. Volgens hem moeten opsporingsdiensten achteraf verantwoording kunnen afleggen over het gebruik van zulke zware middelen.
Geen gegevens bewaren voor een onbekend onderzoek
Ook de bewaring en vernietiging van verzamelde informatie riep bij Sapoen vragen op. Volgens zijn bespreking van het voorstel moeten gegevens worden vernietigd nadat zestig dagen zijn verstreken sinds het einde van een zaak.
Maar wanneer een zaak precies als beëindigd geldt, moet volgens hem rechtstreeks uit de wettekst blijken. Hij vindt dat zulke belangrijke voorwaarden niet alleen in de memorie van toelichting mogen worden uitgelegd.
Sapoen vroeg eveneens om een scherpere begrenzing van hergebruik. Gegevens uit het ene strafrechtelijke onderzoek kunnen volgens het voorstel voor een ander onderzoek worden gebruikt. Volgens hem moet dan wel sprake zijn van een concreet ander onderzoek waarvoor die informatie relevant is.
Hij wil voorkomen dat gegevens blijven liggen voor een nog onbekend strafbaar feit in de toekomst.
Wat gebeurt er met onnodig meegenomen apparatuur?
Krishnakoemarie Mathoera (VHP) bracht een andere kant van de rechtsbescherming naar voren: de gevolgen van het meenemen van computers, harde schijven en USB-sticks.
Vooraf is niet altijd zichtbaar welke informatie daarop staat. Maar als na onderzoek blijkt dat een gegevensdrager niets met een strafbaar feit te maken heeft, moet volgens haar duidelijk zijn wanneer de eigenaar die terugkrijgt. Zij wil daarvoor een expliciete termijn in de wet.
Ook vroeg Mathoera welke mogelijkheden burgers hebben om schade te verhalen wanneer een onderzoek zonder veroordeling eindigt en het meenemen van apparatuur of bestanden schade heeft veroorzaakt.
Stanley Betterson (ABOP) vroeg daarnaast aandacht voor mensen die onrechtmatig worden vastgehouden. Hij noemde onder meer verlies van werk, verstoring van het gezinsleven en advocaatkosten. Tegenover ruimere bevoegdheden voor justitie moet volgens zijn vraagstelling ook duidelijkheid staan over vergoeding en herstel wanneer de overheid onrechtmatig heeft gehandeld.
The post Sapoen wil voorkomen dat burgers nooit horen dat zij zijn afgeluisterd appeared first on Suriname Herald.