Za redovne poslove plaćali konsultante

Ministarstvo ekologije, održivog razvoja i razvoja sjevera zaključilo je više konsultantskih i ugovora o djelu za obavljanje redovnih, a ne poslova čija priroda zahtijeva takav angažman, zbog čega je Državna revizorska institucija ocijenila da taj resor nije u dovoljnoj mjeri razgraničio potrebe za povremenim poslovima i specijalizovanom eksternom ekspertizom od onih koji predstavljaju redovne i kontinuirane aktivnosti organizacionih jedinica.

To je, pored ostalog, DRI navela u reviziji pravilnosti poslovanja Ministarstva ekologije, održivog razvoja i razvoja sjevera za 2025. godinu. DRI je, uz taj, objavila i reviziju Godišnjeg finansijskog izvještaja tog resora.

Izvještaje je usvojio kolegijum DRI u sastavu dr Branislav Radulović i Siniša Čađenović.

Na finansijski izvještaj DRI je resoru Damjana Ćulafića dala uslovno mišljenje, dok je izvještaj o reviziji pravilnosti poslovanja ocijenila kao negativan.

Finansijskom revizijom Godišnjeg finansijskog izvještaja Ministarstva ekologije, održivog razvoja i razvoja sjevera za 2025. godinu, nadležni Kolegijum DRI, kako stoji u dokumentu, “stekao je razumno uvjerenje da isti nije, u svim materijalnim aspektima, sastavljen u skladu s važećim okvirom finansijskog izvještavanja”.

“Utvrđena greška je materijalno značajna, ali ne i prožimajuća. Za finansijsku reviziju je određena ukupna materijalnost za finansijske izvještaje kao cjelinu u iznosu od 74.854,39 eura (1,49 odsto od ukupnih izdataka Ministarstva koji su iznosili 5.029.574,13 eura). U Izvještaju o novčanim tokovima III pogrešno su prikazane pozicije 2.1.4. Rashodi za usluge i 2.4. Kapitalni izdaci. Ukupna greška u neto iznosu je 763.800 eura”, navodi se.

Revizijom pravilnosti, DRI je utvrdila neusklađenosti u primjeni više zakona, podzakonskih akata i internih pravila, koje se odnose na upravljanje ljudskim resursima, javne nabavke, programski budžet, unutrašnje kontrole i upravljanje rizicima.

DRI je posebnu pažnju posvetio angažovanju fizičkih lica po osnovu ugovora o djelu i ugovora o konsultantskim uslugama.

Ministarstvo je, navodi se u reviziji, angažovalo fizička lica po osnovu ugovora o djelu za kontinuirano obavljanje administrativno-tehničkih i drugih poslova koji su u vezi sa redovnim funkcionisanjem organizacionih jedinica tog resora.

“Odnosno, predmet ugovora u najvećem broju slučajeva nije bio definisan kao izvršenje konkretnog, unaprijed određenog posla sa jasno utvrđenim rezultatom”, pojašnjava se u dokumentu, koji je dostupan na vebsajtu dri.co.me.

DRI navodi da su ugovori u većini slučajeva zaključivani na period duži od jedne godine, pri čemu su pojedini koji su zaključeni krajem 2024. godine aneksima produžavani tokom 2025, dok je manji broj ugovora bio zaključen na period od dva, četiri odnosno pet mjeseci.

“Članom 669 Zakona o obligacionim odnosima propisano je da se ugovorom o djelu poslenik obavezuje da obavi određeni posao, uključujući izvršenje fizičkog ili intelektualnog rada. Imajući u vidu prirodu poslova za koje su zaključivani ugovori i njihovo kontinuirano vršenje, može se zaključiti da su ugovori o djelu u značajnom broju slučajeva korišćeni za kontinuirano obezbjeđivanje ljudskih kapaciteta za obavljanje redovnih poslova Ministarstva, a ne za izvršenje konkretnih poslova koji se mogu jasno identifikovati i razlikovati od kontinuiranog obavljanja redovnih poslova naručioca”, navode iz vrhovne revizije.

Ministarstvo ekologije, utvrdila je DRI, angažovalo je fizička lica i po osnovu ugovora o konsultantskim uslugama, za vršenje poslova iz djelokruga organizacionih jedinica tog resora.

Predmet ugovora, navodi se u izvještaju, uglavnom je formulisan kao obavljanje niza funkcionalnih i kontinuiranih aktivnosti: “analiza, razvoj i implementacija strateških dokumenata”, “priprema i ažuriranje strategija”, “usklađivanje nacionalnih prioriteta”, “praćenje i izvještavanje o ekološkim standardima”, “saradnja sa drugim institucijama”, “pružanje stručne pomoći”, “pomoć u vođenju evidencije”...

“Navedene aktivnosti po svom sadržaju predstavljaju poslove povezane sa redovnim funkcionisanjem i ostvarivanjem nadležnosti organizacionih jedinica Ministarstva, a ne samo povremenu potrebu za specijalizovanom eksternom ekspertizom”, navode iz DRI.

Vrhovna revizija ocijenila je da Ministarstvo nije u dovoljnoj mjeri razgraničilo potrebe za povremenim poslovima i specijalizovanom eksternom ekspertizom od poslova koji predstavljaju redovne i kontinuirane aktivnosti njegovih organizacionih jedinica.

Ministarstvu je preporučeno da unaprijedi planiranje i upravljanje ljudskim resursima, preispita postojeće angažmane i za poslove koji predstavljaju trajne potrebe, obezbijedi odgovarajuće ljudske kapacitete u skladu sa propisima o zasnivanju radnog odnosa i popuni radnih mjesta u državnim organima.

DRI je utvrdila i da Ministarstvo nije definisalo ciljeve za pojedine programe, potprograme i aktivnosti, kao ni indikatore učinaka za sve relevantne programe i aktivnosti.

Pored toga, kako dodaju, kod značajnog broja definisanih indikatora dominira praćenje obima realizovanih aktivnosti, umjesto mjerenja rezultata i efekata tih aktivnosti.

“Ovi nedostaci otežavaju praćenje ostvarenja ciljeva i procjenu doprinosa realizovanih aktivnosti ostvarivanju planiranih rezultata, odnosno njihovo povezivanje sa utrošenim budžetskim sredstvima”, navode iz vrhovne revizije.

Ministarstvu ekologije preporučeno je da definiše ciljeve i odgovarajuće indikatore učinaka koji omogućavaju mjerenje ostvarenih rezultata i efekata.

U oblasti unutrašnjih kontrola, DRI je utvrdio da Ministarstvo nije usvojilo politiku upravljanja rizicima, niti je, kako su naveli, internim aktom uredilo cjelokupan proces upravljanja rizicima.

Takođe, dodaju iz DRI, nije uspostavljena unutrašnja revizija, iako je njeno uspostavljanje predviđeno relevantnim propisima.

“DRI je Ministarstvu dala preporuke za otklanjanje utvrđenih nepravilnosti, unapređenje finansijskog izvještavanja, planiranja budžeta i upravljanja ljudskim resursima, dosljednu primjenu propisa o javnim nabavkama, kao i uspostavljanje i jačanje sistema unutrašnjih kontrola i upravljanja rizicima”, kazali su.

Ministarstvo je dužno da u skladu sa članom 15 Zakona o Državnoj revizorskoj instituciji dostavi do 19. novembra DRI akcioni plan za realizaciju preporuka i do 19. aprila sljedeće godine izvještaj o preduzetim radnjama po datim preporukama.

Iz DRI podsjećaju da se konačni izvještaj o reviziji dostavlja Odboru za turizam, poljoprivredu, ekologiju i prostorno planiranje Skupštine Crne Gore radi upoznavanja sa utvrđenim stanjem i daljeg postupanja u okviru njegovih nadležnosti.