Prema dostupnim informacijama, reč je o radaru "preko horizonta", koji bi – u zavisnosti od svojih tehničkih karakteristika – mogao da detektuje letelice, brodove i rakete na udaljenosti od nekoliko hiljada kilometara.
Rusija gradi veliki radarski sistem u Kalinjingradu, svojoj enklavi na obali Baltičkog mora, smeštenoj između članica NATO-a, Poljske i Litvanije. Satelitski snimci, koje je objavio nemački list "Frankfurter Allgemeine Zeitung", prikazuju postrojenje u izgradnji u blizini grada Gvardejska, oko 32 kilometra od poljske granice i 64 kilometra od Litvanije.
Snimci, koje je izradila finsko-poljska satelitska kompanija "Iceye", prikazuju tri niza antenskih stubova, od kojih je svaki dugačak približno 500 metara. Prema navodima belgijskog medija HLN, čini se da je reč o radaru "preko horizonta" (OTH) – tehnologiji koja omogućava otkrivanje objekata na udaljenostima znatno većim od onih koje mogu pokriti konvencionalni radarski sistemi.
U zavisnosti od tehničkih karakteristika sistema, njegov domet bi mogao da se kreće od približno 885 do 3.200 kilometara. Takav domet bi omogućio nadzor velikog dela severne i zapadne Evrope, uključujući i Ujedinjeno Kraljevstvo.
Za razliku od konvencionalnih radarskih sistema, koji uglavnom detektuju objekte u okviru direktne vidljivosti, radari "preko horizonta" koriste radio-talase koji se odbijaju od jonosfere – gornjeg sloja Zemljine atmosfere. Na taj način mogu da otkriju objekte koji se nalaze iza vidljivog horizonta. Ova tehnologija omogućava nadzor velikog dometa, a sistem bi potencijalno mogao da detektuje letelice, ratne brodove i rakete.
Russia is reportedly building an over-the-horizon radar in Kaliningrad capable of detecting aircraft and missiles up to 3,000 km away, potentially covering Germany, France and the U.K. Satellite analysis by Finnish company Iceye also indicates expanding Russian military infrastructure and increased surveillance capabilities across the Baltic region. Source: The Times — Clash Report (@clashreport) October 20, 2026
U zavisnosti od korišćenih frekvencija, uslova prostiranja radio-talasa i konstrukcije sistema, on bi takođe mogao da registruje određene letelice sa smanjenom radarskom vidljivošću – poznate kao "stelt"letelice.
Međutim, sposobnost otkrivanja takvih ciljeva ne znači nužno da ih radar može pouzdano pratiti ili precizno odrediti njihovu poziciju. Stvarne mogućnosti sistema zavise od njegovih tehničkih karakteristika i uslova rada; na osnovu dostupnih informacija nije moguće utvrditi njegov pravi operativni potencijal. Izgradnja novog radarskog sistema deo je šireg jačanja ruske vojne infrastrukture u Kalinjingradu.
Možda vas zanima
Ova enklava zauzima značajan strateški položaj na Baltičkom moru, smeštena između Poljske i Litvanije, i već poseduje savremene sisteme za nadzor vazdušnog prostora i ometanje elektronskih signala. Ovaj region je takođe poznat po ometanju satelitske navigacije. Prema navodima medija HLN, GPS signali se iz ovog područja ometaju već godinama – što je praksa koja bi mogla da ugrozi bezbednost vazdušnog i pomorskog saobraćaja u severoistočnoj Evropi. Isti izvor navodi da je Litvanija identifikovala najmanje 36 ruskih antena povezanih sa manipulacijom (tzv. "spufingom") GPS podataka. Takve smetnje ili manipulacije signalima mogu dovesti do toga da navigacioni sistemi prikažu pogrešnu poziciju vazduhoplova ili plovila.
Kalinjingrad takođe igra važnu ulogu u ruskoj nuklearnoj strategiji. Prema HLN-u, tamo postoji infrastruktura za skladištenje i razmeštanje projektila sposobnih da nose nuklearne bojeve glave. U bezbednosnim krugovima u Poljskoj i Litvaniji postoje sumnje da se nuklearno oružje već nalazi u tom regionu, iako njegovo prisustvo nije zvanično potvrđeno. Štaviše, Rusija nije jedina država koja poseduje radare sposobne da nadziru područja izvan uobičajenog radarskog horizonta; takve sisteme poseduju i evropske članice NATO-a. Prema HLN-u, Ujedinjeno Kraljevstvo raspolaže takvom radarskom infrastrukturom na Kipru, dok se francuski sistem nalazi zapadno od Pariza.
